
VieiroRevistadeinformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySalud|PUBLICACIÓNGRATUITA|www.vieiro.orgGALICIA|AÑO3492MAYO2025SaludaConsejerodeSanidaddelaXuntadeGaliciaPEDIATRÍAYalcoholDr.ÁlexÁvilaELMALUSODELATECNOLOGÍADr.RialBoubeta


RevistadeinformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySalud|PUBLICACIÓNGRATUITA|www.vieiro.orgVieiro’92opiniónGALICIA|AÑO34MAYO202517SustanciasManuelIsornaSumarioCARTADIRECTORPlannacionalsobredrogasSALUDAConsejerodeSanidadCONVENIOXUNTAConvenioConsejeríayVieiroCONSUMOSENGALICIASituaciónactualenGalicia317CONVENIOXUNTAPediatríaDr.ÁlexÁvilaSALUDAConsejeríaSanidadCONVENIOAyuntamientoAyuntamientodeCarballoNUEVASSUSTANCIASConsejerodeSanidadSustanciaspsicoactivasCONJUICIOEmilioCalatayudCONVENIODiputaciónDiputaciónACoruñaPEDIATRíATrastornodelespectroalcohólicofetal43TráficoDrogasCANNABISUsoterapéuticocannabisCOLABORACIONESFundaciónLuisCalvoVieiroCOLABORACIóNDIRECTORXoséMaríaAránRodríguezAyudaCaixaBankEDITAAsociaciónVieiroAUTOMEDICACIóNDepósitoLegalC-1727/92ISSN1138-3933QuedebemossaberREDACCIÓNYADMINISTRACIÓNRúaXazmíns,n˚2-bajo15100CARBALLO(ACoruña)Telf.:981756161e-mail:[email protected]Web:www.vieiro.orgJURíDICO63Preguntasa:AntonioRialServicioatenciónjurídicaFORMACIóNColaboraciónUDCOPINIONeSCostadaMortefilóndenarcotráficoTRáFICODrogas:laamenazaocultaPREGUNTASA:AntonioRialBoubetaVIEIRO,nosehaceresponsabledelaopinióndesuscolabo-radores/asenlostrabajospublicados.Nosepermitelarepro-duccióntotaloparcialdelcontenidodeestarevista.8112014272324273134Información,atenciónyasesoramiento37PRESIDENTAJosefinaReyBaldomirVieroestáintegradaen:7SERVICIOVIEIROREVISTAGRATUITAIMPRIMEImprentaMUNDOTelf.:981649900www.imprentamundo.com4ESTADODECUENTASBalance2024404349546669657403

cartadeldirectoRXoséMaríaAránRodríguezDirectorRevistaVieiroElPlanNacionalSobreDrogaspublicaelinformesobreadiccionescomportamentalesyotrostrastornosadictivosSetratadeuninformedescrip-tivorealizadoapartirdelasres-puestasapreguntasespecíficasincorporadasalasúltimasedi-cionesdelasencuestasEDADES2024yESTUDES2023,cuyosresultadostienenrepresentati-vidadanivelnacional.Además,seincorporanlosúltimosdatosdelnuevoindicadordeperso-nasadmitidasatratamientoporadiccionescomportamentalesenEspaña,notificadosporlascomunidadesautónomas.04ElinformehasidopresentadoporelsecretariodeEstadodeSanidad,JavierPadilla;eldelega-dodelGobiernoparaelPlanNa-cionalsobreDrogas,JoanVillalbí;yladirectoradelObservatorioEspañoldelasDrogasylasAdic-ciones,BegoñaBrimeElobjetivodeesteinformeesconocerlasituaciónactualsobrelasadiccionescomportamenta-lesy,enconcreto,sobreeljuegodeazar,elusoproblemáticodeNº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludinternet,elposibletrastornoporusodevideojuegosyelusodepornografíaenEspaña,enarasaconocersuimpactoenloshábi-tosylasaludmentaldelapobla-ción,ycómoevoluciona.Elinformecompletoestápubli-cadoenlawebdelaDelegacióndelGobiernoparaelPlanNacio-nalsobreDrogas:https://pnsd.sanidad.gob.es/profesionales/sistemasInformacion/



SALUDAAntonioGómezCaamañoConselleirodeSanidadedaXuntadeGaliciaQuieroagradecerleaVieirolaoportunidadquemebrindadeexpresarelreconocimientodelaConse-jeríadeSanidadalaimportantelaborsocialquedesarrollaestaasociaciónenlaluchaimprescindi-blecontraladrogodependenciayotrasconductasadictivasennuestracomunidad.Desdesucreaciónen1991,Vieiroseconsolidócómounaentidaddereferencia,destacandoporsuentre-gaaltruistayporelimpactopositivodesusprogra-masenlosámbitosescolar,familiarycomunitario.Vuestrocompromisoconlaprevención,informa-ciónysensibilización,asícomoelapoyojurídicoqueofrecéisapersonasensituacióndevulnera-bilidad,representanunejemplodededicaciónalbienestarsocial.Lasiniciativasquelideráis,comolosprogramasescolaresyfamiliaresolascampañassobreelusoresponsabledelasnuevastecnologías,reflejanlacapacidaddeadaptacióneinnovaciónparaabor-darlosdesafíosquelasadiccionesnospresentanhoyendía.DesdelaXuntadeGalicia,queremosreafirmarnuestroapoyoavuestralaborynuestravoluntaddecontinuarcolaborandoconvosotros,comolle-vamoshaciendoatravésdelPlandeGaliciasobreDrogas.Juntos,podemosseguiravanzandoenlaconstruccióndeunasociedadmásinformada,mássaludableymáspreparadaparaafrontarlosries-gosasociadosalasconductasaditivas.EnnombredelaConsejeríadeSanidad,agradezcovuestrotrabajoincansableyosanimoacontinuarconestamisióntanesencialparalascomarcasdeBergantiños,Soneira,FisterraytodaGalicia.Conta-réissiempreconnuestroapoyo.07

ConvenioxuntadegaliciaFinaReyBaldomirPresidentadeVieiroCONVENIOENTRELACONSEJERÍADESANIDADGALLEGAYVIEIROUnañomáslaAsociaciónVieirofirmaelconve-niodecolaboraciónconelServicioGallegodeSaludparaeldesarrollodeprogramasdeincorpo-raciónsocialapacientescontrastornosadictivos,comoeselcasodelProgramadeAtenciónJurídicoSocial(PAXS)financiadoatravésdelaDirecciónGe-neraldeAsistenciaSanitaria(SERGAS)ycuyafinali-dadesorientaryasesorarapersonasconadicciónyfamiliassobretemasjurídicos,administrativos,civilesosocialesfacilitandolosmedioshumanosymaterialesqueseannecesariosparaatenderlasdemandasjudicialesquetenganpendientes.Lasubvenciónrecibidaalamparodeesteconve-nioparaelaño2024fuede7.925euros.08Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludPorotrolado,laAsociaciónVieirovolvióacon-taresteaño2024conlaaportacióndelaDirec-ciónGeneraldeSaludPúblicadesdeelServiciodeprevencióndeconductasadictivasyatravésdelasubvenciónenrégimendeconcurrenciacompe-titiva,destinadaalarealizacióndeprogramasdeinterésgeneralparafinesdecaráctersociosanita-rio,paraelcofinanciamientodeproyectosdepre-vencióndeconductasadictivaspromovidosporentidadesprivadassinánimodelucroquedesen-vuelvensulaborenelámbitodelaprevenciónenlaComunidaddeGaliciaduranteelperíodotrianual2022-2025.Laayudarecibidaparaestetrieniofuede125.648,16euros.



SituaciónconsumoengaliciaJaimeFragaAresJefeServiciodePrevencióndeConductasAdictivas,DirecciónGeneraldeSaludPúblicadeGaliciaGALICIAYLASADICCIONESRetosactualesparalasaludpúblicaElalcohol,eltabaco,elcannabisylasnuevastecnologíasconfiguranunmapacambiantederiesgosyhábitosentrelapoblacióngallega.ELPESODELATRADICIÓNYLACULTURAdelalcoholLACARAOCULTADELASSUSTANCIAS:elretodelconsumoenGaliciaElalcoholocupaunlugarcentralenlavidacotidianagallega.Casiel95%delapoblaciónafirmahaberprobadobebidasalcohólicasalgunavez,unacifraquere-flejanosolosuaccesibilidad,sinotam-biénlaaceptaciónsocialquelorodea.EnGalicia,tierradecontrastesytradicio-nes,dondeeltiempoparecefluiralrit-modelasolas,persisteunarealidadquedesafíatantolasociedadcomolaspolí-ticaspúblicas:elconsumodesustanciaspsicoactivas.Lariquezaculturalquenosdefine,consuarraigadosentidodeco-munidad,conviveconunaproblemáticaque,apesardesercomúnamuchasso-ciedades,aquíadquierematicespropios.Elalcohol,eltabaco,elcannabiseinclusolasnuevastecnologíasdibujanunmapadondeloshábitosdeconsumosecon-viertenenretosparalasaludpúblicayelbienestarcolectivo.Contodo,cuandoreducimoselanálisisalosúltimos12meses,laprevalenciasemantieneenel75%y,enelúltimomes,alcanzael65%.Estascifras,quepodríanparecersimplementenúmeros,mues-trancomoelalcoholtrasciendeelámbitopersonal,afectandofamilias,relacionessocialeseinclusoelrendimientolaboral.Además,seobservandiferenciassignifi-cativasentresexos:mientrasqueel83%deloshombresdeclaraconsumiralcoholregularmente,entrelasmujereslacifraesdel67%,revelandopatronesquetam-biénmerecenatenciónenelanálisisdepolíticaspúblicas.11

SituaciónconsumoengaliciaELHUMOYELVERDE:tabacoycannabiscomoprotagonistasSielalcoholdominaenelámbitosocial,eltabacosiguesiendounapresenciacons-tante,aunqueenaparenteretroceso.EnGalicia,el36,6%delaspersonasfumóenlosúltimos30días,conprevalenciasmásaltasentreloshombresqueentrelasmu-jeres.Esteconsumo,queparecíaestabiliza-do,continúasiendounproblemadesaludpúblicaqueimpactatantoenadultoscomoennuevasgeneraciones.Porotrolado,elcannabisemergecomoladrogailegalmásconsumida.Enlosúltimos12meses,un12,2%delapoblacióngallegareconociósuuso,unacifraquereflejaunincrementoconrespectoaañosanteriores.Eneltramodeedadde15a34años,lapre-valenciaesmásaltaqueeneltramode35a64años,destacandounpatrónpreocupan-teentrelajuventud.LAJUVENTUDYELdiálogoconlasadiccionesLASADICCIONESEMERGENTES:tecnologíayjuegoEnunmundodigitalizado,nuevasformasdeadiccióncomienzanatomarprotago-nismo.Elusoproblemáticodeinternetafectaal17,1%delosestudiantesgalle-gos,siendomásprevalenteentrelaschi-cas(23,7%)queentrelosjóvenes(11,1%).Losvideojuegos,loseSportseinclu-soeljuegocondinero,tantopresencialcomoonline,sonpartedeunfenómenoemergentequecombinaocioyriesgo.Aunquelascifrasdejuegoonlinedescen-dieronenlosúltimosaños,suincidenciaentrelajuventudsiguesiendounapreo-cupación,especialmenteporsuvincula-ciónconproblemaseconómicosyemo-cionales.12Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludEntrelosestudiantesdesecundaria,elpanoramaesreveladory,enmuchosca-sos,preocupante.Elalcoholsiguesiendolasustanciamáspresente:el75%delajuventuddeentre14y18añosloconsu-mióalgunavez,mientrasqueel58%lohizoenelúltimomes.Prácticascomoel“bingedrinking”oconsumodeatracónafectanal29%enelúltimomes,uncom-portamientoquereflejanosoloelacce-so,sinotambiénlapercepciónquetienensobreelriesgoasociadoaestasprácticas.Loscigarroselectrónicos,presentadosinicialmentecomounaalternativamenosdañinaqueeltabaco,fueronprobadosporel49,9%delestudiantadogallego,undatoquemereceatenciónporsusposi-blesconsecuenciasalargoplazo.Mientrastanto,elcannabisesconsumidoregular-menteporun18,6%deloschicosenelúltimomes,concifrasqueaumentanconelpasodelosañosescolares,alcanzandoal42%entrelosestudiantesde18años.Otrodatorelevanteeselincrementoenelusodehipnosedantes,muchasvecessinrecetamédica.Estetipodeconsumo,menosvisibleyfrecuentementeasociadoalmanejodelaansiedadoelestrés,ponedemanifiestonuevosretosparalospro-gramasdeprevención.

RETOSYOPORTUNIDADES:construyendounfuturomássaludableGaliciaseencuentraenuncrucedecami-nos.Losdatosrecogidosatravésdeen-cuestascomoladealcoholyotrasdrogasenEspaña(Edades)ysobreusodedrogasenEnseñanzasSecundariasenEspaña(Es-tudies)nosolonosmuestranlosdesafíos,sinotambiénlaoportunidaddemejorar.Laaltaprevalenciadealcoholyelincrementoenelconsumodecannabisehipnosedan-tesseñalanlanecesidaddefortalecerpro-gramaseducativosypreventivos.Enunasociedaddondelastradicionesylamodernidadseentrecruzan,esfundamen-talintegrarpolíticasquenosoloabordenlasadiccionestradicionales,sinotambiénlasemergentes,comoelusoexcesivodetec-nologías.Atravésdeltrabajocolaborativoentreinstitucionespúblicas,comunidadesyfamilias,Galiciapuedeliderariniciativasinnovadorasquefomentenhábitossaluda-blesymejorenelbienestardesupoblación.Enestesentido,laConsejeríadeSanidadestátramitandoelanteproyectodeLeydeproteccióndelasaluddelaspersonasme-noresyprevencióndelasconductasadic-tivasquesuponelainclusión,enunúnicotextolegislativo,delavisión360ºdelapro-blemáticadeadiccionesqueestáafectandonuestrosniñosyniñasylajuventudgalle-ga.Desdelasmedidascontralasadiccionesmediadasporsustancias,legalesoilegales,hastalasnuevasadiccionescomoeljuegoolaspantallas.Unaúnicaherramientaquepermitiráunabordajearmonizadodeto-dosestosproblemas,dandocontinuidadalaslíneasdeprevencióntradicionalesperoincorporandonuevosmediosdeabordaje,comoatravésdelainiciativaSanidadme-diaversoypromoviendoelusodecanalesmáspróximosaestoscolectivos.Comotierraquesiempresupoadaptar-seasusdesafíos,elfuturosepresentacómounaoportunidadparatransformarestarealidadyconstruirunasociedadmásconscienteyresiliente.BIBLIOGRAFÍAObservatorioEspañoldelasDrogasylasAdicciones.Informe2023.Alcohol,tabacoydrogasilegalesenEspaña.Madrid:MinisteriodeSanidad.DelegacióndeelGobiernoparaelPlanNacionalsobreDrogas;2023.270p.https://pnsd.sanidad.gob.es/profesionales/sistemasInformacion/sistemaInformacion/pdf/2022_Informe_EDADES.pdfObservatorioEspañoldelasDrogasylasAdicciones(2022)EncuestasobrealcoholyotrasdrogasenEspaña(EDADES).InformeGalicia.SantiagodeCompostela.ConsejeríadeSanidad.XuntadeGalicia.https://www.sergas.gal/saude-publica/DrogasObservatorioEspañoldelasDrogasylasAdicciones(2023).EncuestasobreusodedrogasenenseñanzassecundariasenEspaña(ESTUDIES),InformeGalicia.SantiagodeCompostela.ConsejeríadeSanidad.XuntadeGalicia.(Pendientedepublicación).13

CONVENIOCristinaAbelleiraMartínezGabinetedeComunicaciónAyuntamientodeCarballoFIRMACONVENIOAyuntamientoDECARBALLOYVIEIROElalcaldedeCarballo,EvencioFerrero,ylapresidentadelaAsociaciónVieiro,FinaRey,firmaronunnuevoconveniodecolaboraciónparalaprevencióndelasdrogodependencias.Enelactotambiénestuvieronpresenteslaconce-jaladeServiciosSociales,IgualdadySanidad,MaicaUres;lasecretariadeVieiro,PilarMata,ylarespon-14Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludsabledelserviciodeatenciónjurídico-social,Susa-naCouto.ElAyuntamientocontribuyócon12.000eurosalde-sarrollodelosprogramaspromovidosporlaentidaddesdeel1deenerode2023hastael31dediciem-bredel2024.Elobjetodelconvenio,enconcreto,eseldesarrolloporpartedelaAsociaciónVieirodelosprogramasdesaludyprevenciónendrogodepen-denciasyotrasconductasadictivasenlosámbitoscomunitario,escolar,familiar,juvenilylaboral,ade-másdelprogramadeformacióneinformación.



NuevassustanciasManuelIsornaFolgarUniversidaddeVigo.FacultaddeCienciasdelaEducaciónyTrabajoSocial.Nuevassustanciaspsicoactivas:UNAAMENAZASILENCIOSADrogasconnombresinofensivosyaparienciaslegales,peroconefectosimpredecibles.Unanuevacaradelconsumoqueevolucionamásrápidoquelasleyes.Enlosúltimosaños,lasnuevassustanciaspsicoacti-vas(NSP)hanemergidocomounfenómenoglobaldecrecientepreocupacióndebidoasurápidaproli-feraciónyladificultadpararegularlas.LasNacionesUnidaslasdefinencomo"todasustanciadeabusoenformapuraopreparada,noincluidaenlascon-vencionesinternacionalessobreestupefacientesde1961nienladesustanciaspsicotrópicasde1971,perocuyaacciónpuedesuponerunaamenazaparalasaludpública".Estassustancias,comúnmentedenominadas"drogasemergentes",abarcanca-tegoríascomo"euforizanteslegales"(LegalHighs),"productosquímicosdeinvestigación"(ResearchChemicals),"drogasdediseño"(DesignerDrugs)y"drogasrecreativas"(ClubDrugs).Cadatérminore-flejasupropósito,origenomercadoespecífico.Las"LegalHighs"sonproductosqueimitanlosefec-tosdedrogasilegalescomoelcannabis,eléxtasisolacocaína,perosiningredientesprohibidosalmo-mentodesucomercialización.Sehanvendidoam-pliamenteenInternetyenestablecimientosfísicosbajonombresengañososcomo"salesdebaño"o"incienso",hastaquefueronreguladasenmuchospaíses.Unejemplonotablesonlas"spicedrugs",ba-sadasencannabinoidessintéticos,ylamefedrona,quegenerógranpreocupaciónantesdesuprohi-biciónen2010.Porotrolado,los"ResearchChemi-cals"(RCs)sonsustanciassintéticascomercializadascomo"noaptasparaconsumohumano",perodis-tribuidasextensamenteenlínea.Algunasdeestassustanciashanexistidodurantedécadas,aunqueresurgenconnuevosusos,ypresentanunaltories-godebidoalafaltadeestudiossobresusefectostoxicológicosyfarmacológicos.Enlosentornossociales,eltérmino"PharmingPar-ties"describereunionesenlasquelosparticipantesintercambianyconsumenmedicamentosrecetadosalazar,buscandointoxicarsedemanerarecreativa.Estefenómeno,especialmenteextendidoentrelosjóvenes,reflejapatronespreocupantesdeuso.Porsuparte,las"ClubDrugs"incluyensustanciascomoeléxtasis(MDMA),laketamina,elGHByelLSD,quesonconsumidasprincipalmenteenambientesdeociocomodiscotecasofestivales.Aunquesudenomina-ciónsugiereunafalsasensacióndeseguridad,estasdrogaspuedencausardañossignificativos,desdeefectosneurotóxicoshastaepisodiospsicóticos.Finalmente,las"drogasdediseño"soncompues-toscreadosenlaboratoriosclandestinosparaimi-tarlosefectosdedrogasilegales,modificandosusestructurasmolecularesparaeludirlasleyes.Estassustanciasnosolotiendenasermáspotentes,sinotambiénmástóxicas,comoeselcasodelalfa-me-tilfentaniloocompuestoscontaminadoscomoelMPTP.Sucapacidaddeevadirregulacioneslegalesysualtatoxicidadrepresentanundesafíoconstanteparalasaludpúblicaylasautoridadesregulatorias.17

NuevassustanciasCARACTERÍSTICASYNOVEDADESDELASNSPLASCARASDELASNSPEltérmino"nuevassustanciaspsicoactivas"noessi-nónimodedrogasreciénsintetizadas.Muchashansidoconocidasyutilizadasenlamedicinaoveterina-ria,peroloquelasdistingueactualmenteessuusoindebido,sudistribuciónmasivaatravésdeInternetyredessociales,ylavelocidadconlaquesusformu-lacionesquímicascambianparaeludirlailegalidad.LasNSPabarcanunaampliavariedaddecompues-tosdiseñadosparaimitarlosefectosdedrogastra-dicionalescomolamarihuana,eléxtasisolacocaína,peroconmodificacionesquímicasquedificultansudetecciónyregulación.Estassustanciassefabricanensumayoríaenlaboratoriosclandestinos,espe-cialmenteenpaísesasiáticos,desdedondesondis-tribuidasatravésdecanalesonlineyotrosmedios.Losusuarioslasadquierencreyendoensusupuestalegalidadymenorriesgo,cuandoenrealidadsuelensermáspotentes,tóxicasypeligrosas.Afinalesde2018,elObservatorioEuropeodelasDrogasylasToxicomanías(EMCDDA)vigilabamásde730NSP,con55sustanciasdetectadasporprimeravezesemismoaño.Estasseagrupanenseisfamiliasprin-cipales:fenetilaminas,triptaminas,piperazinas,ca-tinonas,cannabinoidessintéticosyotrassustanciasheterogéneascomoopioidesybenzodiacepinas.LasNSPadoptanmuchasformasynombres,ysuscategoríasprincipalesincluyen:Encuantoalaproducciónydistribución,lama-yoríadelasNSPseproducenagranelenlaborato-riosquímicosyfarmacéuticosenpaísescomoChinaeIndia.Desdeallí,sedistribuyenaEuropa,dondeseenvasanycomercializan.Enalgunoscasos,seven-denabiertamenteentiendasfísicasoenmercadosonline,incluidossitiosdelainternetoscura.Tambiénpuedenmezclarsecondrogastradicionalescomolacocaína,laheroínaoelMDMA,incrementandolosriesgosdeconsumo.Eltérmino"emergente"nosiempreimplicanovedad.Enalgunoscasos,setratadesustanciasredescu-biertasfueradesuscontextostradicionales,comoelpeyoteolaayahuasca,utilizadasancestralmenteenritualeschamánicos.Sinembargo,laglobalizaciónyelaccesoaInternethandemocratizadosuconsumo,convirtiéndolasenunaopciónaccesibleparausua-riosrecreativos.18Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySalud+Cannabinoidessintéticos:Productosquí-micosqueactúansobrelosmismosrecepto-rescerebralesqueelTHC,ingredienteactivodelcannabis.Aunqueinicialmentecomercia-lizadoscomoalternativaslegales,susefectossonmuchomáspotentesypeligrosos.Sevendenenpresentacionescomoinciensoherbalolíquidosparacigarrilloselectróni-cos.Losusuariosreportanefectoscomoan-siedadextrema,alucinacionesypsicosis.+Catinonassintéticas:Derivadasdelaplan-tadekhat,estassustanciastienenpropieda-desestimulantessimilaresalasdelacocaínaoelMDMA.Lamefedrona,conocidacomo"miau-miau",esunodelosejemplosmáspo-pularesytambiénmáspeligrososdebidoasuasociaciónconsobredosismortales.+Fenetilaminas:Incluyencompuestoscomoel2CB,tambiénconocidocomoTucibí.Estadroga,quecombinaefectosestimulantesyalucinógenos,haganadopopularidadenciertosambienteselitistasdebidoasuexclu-sividadyaltoprecio.+Hongosalucinógenos:Contienenpsilocibi-na,unasustanciaquealteralapercepciónyprovocaexperienciaspsicodélicas.Aunqueusadostradicionalmenteenritualeschamá-nicos,suconsumorecreativohaaumentadoentrelosjóvenes,generandopreocupaciónporlosriesgosdeepisodiospsicóticosyan-siedadsevera.+Óxidonitroso:Estegas,conocidocomo"gasdelarisa",generaeuforiamomentáneaperotambiénpuedecausaraccidentesgra-vesdebidoasuefectodepresorenelsiste-manerviosocentral.

EJEMPLOSCONCRETOSYSUSRIESGOS+Spice“elfalsocannabis”:Loscannabinoi-dessintéticos,tambiénllamados"spice"o"hierbafalsa",sonunadelasNSPmásex-tendidas.Estassustanciasserocíansobrematerialvegetalsecoparaserfumadasosevendencomolíquidosparavapear.Aunquesepromocionancomoalternativasalcanna-bis,susefectossonimpredeciblesymuchomáspeligrosos.Hansidoasociadosconepi-sodiosdepsicosis,dañosorgánicosy,enal-gunoscasos,muerte.+Mefedrona:ladrogadelpeligroinmediato.Esunacatinonasintéticaqueganónotorie-dadafinalesdeladécadade2000.Comer-cializadainicialmentecomofertilizanteparaplantas,suconsumorecreativosedisparódebidoasusefectoseuforizantesyestimu-lantes.Sinembargo,sutoxicidadhacausadonumerosasmuertes,loquellevóasupro-hibiciónenmuchospaíses,incluidaEspaña.FACTORESQUEIMPULSANSUCONSUMOElaugedelasNSPestáimpulsadoporvariosfacto-res:1.Facilidaddeacceso:Internetharevolu-cionadoladistribucióndeestassustan-cias.MuchasNSPsevendenenlíneabajodescripcionesengañosascomo"salesdebaño"o"incienso".Estoeliminabarrerasgeográficasyfacilitalallegadadeestasdrogasaloshogares.2.Costosrelativamentebajos:Compara-dasconlasdrogastradicionales,muchasNSPtienenpreciosmásaccesibles,loquelashaceespecialmenteatractivasparalosjóvenes.Porejemplo,loscannabinoidessintéticostienenunpreciosignificativa-menteinferioralcannabistradicional.+2CB:entreelglamouryelpeligro.ConocidoenelargotcomoTucibío“cocaínarosa”(aun-quenotienenadaqueverconlacocaína),combinaefectossimilaresaléxtasisyalLSD.Suconsumohacrecidoentresectorespri-vilegiadosdebidoasuexclusividadyprecioelevado,perolosriesgosincluyenproblemascardíacos,episodiosdepánicoyotrosefec-tospsicológicosgraves.3.Falsasensacióndeseguridad:Alserco-mercializadascomo"legales",losusuariossuelenasumirerróneamentequeestassustanciassonmenospeligrosas.Estefal-sosentidodetranquilidadincrementasuconsumosinconsideracióndelosposiblesriesgos.+Hongosalucinógenos:elviajequepuedesalirmal.Loshongospsilocibios,aunqueconsideradossegurosporalgunosusuarios,puedenprovocarefectosadversosseverosdependiendodeladosis,elentornoylasen-sibilidadindividual.Losriesgosincluyenan-siedad,paranoiayepisodiospsicóticosquepuedenrequeririntervenciónmédica.4.Innovaciónconstante:LosfabricantesmodificanlasfórmulasquímicasdelasNSPparaevadirlasregulacioneslegales.Estacapacidaddeadaptacióndificultaquelasautoridadessemantenganaldía,per-mitiendoquenuevasversioneslleguenalmercadoconrapidez.5.Marketingengañoso:Estassustanciassepresentancomoproductosdeusocoti-diano,disfrazadasdeincienso,limpiadoresoabonos.Estaestrategianosolofacilitasudistribución,sinoquetambiénreducelapercepcióndepeligroentrelosconsumi-dores.19

NuevassustanciasCONSECUENCIASPARALASALUDYLASOCIEDADLasNSPpresentanriesgossignificativosparalasa-ludpública:+Efectosfísicosypsicológicos:Losefectosvandesdetaquicardia,hipertensiónyconvul-sioneshastaepisodiospsicóticos,ansiedadseveraycomportamientosviolentos.+Sobredosisymuertes:MuchasNSPtie-nenunadosisterapéuticaestrecha,loqueincrementaconsiderablementeelriesgodesobredosis.Enalgunoscasos,losconsumi-doresnisiquieraconocenlaconcentraciónexactadelasustanciaqueestáningiriendo.+Impactosocial:Elconsumodeestassus-tanciasafectalaestabilidadfamiliar,incre-mentaelausentismolaboralyfomentalade-lincuencia.Además,representaunaltocostoparalossistemasdesaludpúblicadebidoalmanejodeemergenciasrelacionadasconin-toxicaciones.ELDESAFÍODELAREGULACIÓNRegularlasNSPesunretodebidoasunaturalezacambiante.Lasautoridadesdebenactuarrápida-menteparaidentificaryprohibirnuevassustancias,perolosfabricantessiempreparecenirunpasopordelante.Además,lafaltadeestudiosclínicossobremuchasNSPdificultacomprenderplenamentesusefectos.Parahacerfrenteaestasituación,esesencialpro-moverlacooperacióninternacionalylaactualizaciónconstantedelasleyes.Lossistemasdemonitoreodebenfortalecerseparaidentificarpatronesemer-gentesdeconsumoyanticiparsealastendenciasdelmercado.20Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludRECOMENDACIONESPARALAPOBLACIÓN+Informarse:ConocerlosriesgosasociadosconlasNSPyevitarcaerenlatrampadesumarketingengañoso.+Noconsumirproductosdeorigendes-conocido:Comprarsustanciasenlíneaodefuentesnoverificadasaumentaelriesgodeintoxicación.+Buscarayudaprofesional:SisospechasquealguiencercanoestáconsumiendoNSP,buscaapoyodeexpertosensaludmentaloadicciones.CONCLUSIÓNLasnuevassustanciaspsicoactivassonunaamenazasilenciosaperodevastadora.Suapariciónconstante,combinadaconlafaltaderegulaciónefectivayeldesconocimientogeneral,representaunriesgose-rioparalasaludpública.Abordaresteproblemare-quiereunenfoqueintegralquecombineeducación,prevenciónylegislación.Soloasípodremosmitigarsuimpactoyprotegeralasgeneracionesfuturasdesuspeligros.BIBLIOGAFÍABurillo-Putze,G.,Climent,B.,Echarte,J.L.,Munné,P.,Miró,O.,Puiguriguer,J.,yDargan,P.(2011).Drogasemergentes(I):las«smartdrugs».InAnalesdelsis-temasanitariodeNavarra,34(2),263-274.GobiernodeNavarra.DepartamentodeSalud.Burillo-Putze,G.,LópezBriz,E.,ClimentDíaz,B.,Mun-néMas,P.,NogueXarau,S.,Pinillos,M.yHoffman,R.S.(2013).Drogasemergentes(III):plantasyhongosalucinógenos.InAnalesdelsistemasanitariodeNa-varra,36(3),505-518.



CONJUICIOEmilioCalatayudPérezTitulardelJuzgadodeMenores1deGranadaAUTOR:AlfredoAguilar(IDEAL)DARLEUNMÓVILAUNBEBÉESCOMODARLEUNACOPADEAGUARDIENTELamejorformadeempezareshacerloporelprinci-pio.Yenelprincipioestabalaheroína.Losjóvenessenosmoríanachorros.Eraunapandemia.Jamásolvidaréaaquelloschavales,casiniños,quemepe-díanquelesdejasesalirdelacárcelparaquepudie-ranmorirencasa.Todavíaconservolaamistadconalgunodelossupervivientesdelaplaga.Loshayquesalieronadelanteyloshayqueestánenprisión.Hayunoquemevieneavercuandosaledepermiso.Mehehechomayorconél.Hablamosdelpasado,cuan-doéleraunadolescenteenganchadoyyounjuezdemenoresnovato.Nosreímosylloramos.Cuandoseva,siempreledigo,‘pórtatebien’,queeralomismoqueledecíahacecuarentaaños.Apesardetodo,sigoviendoenélalmuchachoquefue.Laúltimavezqueestuveconél,teníalaszapatillasrotasylealar-gué50eurosparaquesecompraseunasnuevas.Mediolasgraciasyyoaélporlavisita.Ahorahayotraspandemias.Parecenmásinocentes,perosonigualdedañinas.Omás.Ahíestáelcasodelamarihuana.Granadaesunapotenciainternacionalenlaindustriadelcannabis,unadrogaque,tradicio-nalmente,hatenidounaimagencasiamable.Puesyohetenidoqueencerraradecenasdechicosychicasquehanperdidolarazónporculpadela‘maría’.Esunasustanciamuypeligrosaparalosadolescentes,puedehaceraflorartrastornospsiquiátricosmuygraves.Yohejuzgadoaniñosquedecíanquehabla-banconDiosyconeldiablo,oquepedíanquelesatasenalascamasporquelevitaban.Además,detrásdelasagresionesdeloshijosalospadreshayconmuchafrecuenciaunaadicciónala‘maría’.Yademásestáelnegociodenarcotráficodecan-nabis,quedamuchodineroyhacequelosjóvenesprefierandedicarseacuidarunaplantaciónantesqueaestudiar.Yluegoestánlosmóviles,laheroínadenuestrosdías.Lequitaselteléfonoaunchicodequinceañosyledaunataquedehisteria.Ointentasuicidarse,yohetenidocasos.Peronosonsuicidas,sonadictos.Eselsíndromedeabstinencia,elmono.Nopuedenvivirsinsusmóviles.Apesardeello,seguimosviendocomohaypadresquedejansusmóvilesasusbebésparaquenolesdenlalata.Puesdarleunmóvilaunbebéescomodarleunacopadeaguardiente.Noexagero.Soyrealista.Postdata:Pormisvenascorresangregallega.MimadreeradeLaCoruña.Nosinculcóeldeporte.Ellafuecampeonadebaloncestoydelanzamientodejabalina.Meacuerdomuchodeella.Unbeso,mamá,otroparalaasocia-ciónVieiroyotroparaGalicia.23

AyudasdiputaciónacoruñaMaríadelCarmenBelloVocalVieiroCOLABORACIÓNDELADIPUTACIÓNDEACORUÑAYVIEIROMarGarcía,diputadadePolíticaSocial|DIPUTACIÓNLaDiputaciónsubvencionadosproyectosdeVieiroduranteelaño2024LaDiputaciónProvincialdeACoruñayatravésdeláreadeBienestarSocial,quedirigeladiputadaprovincial,MaríadelMarGarcíaVidal,concedióaVieiroen2024dosayudasporimportede10.803,17euros.24Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludEstasayudasaVieiroserealizaronendoscon-vocatorias,laprimeraporlavíadesubvenciones“FOAXE””destinadaaprogramasdeapoyoalasfamiliasyprevencióndecolectivosdemenoresyjuventudquesedesarrollanencolaboraciónconcentrosdeatenciónapersonasconadicciones,actividadestransversaleseinformaciónysensi-bilización.Vieiropresentóalaconvocatoriasuprogramadeprevencióndeconductasadictivasenjóvenes“ODISEA”quecontóconunaayudade6.539,52euros.Lasegundaayudaqueseconcediófue“FOIE”esteprogramadeayudasdelaDiputaciónvadestina-doasubvencionarinversiones,queenestecasoVieirodestinóalacompradematerialinformá-ticonecesarioparalaimparticióndelosprogra-mas,estaayudafuede4.263,65euros



PediatríaÁlexÁvilaDoctorenMedicina.Pediatraneonatólogo.DirectorMédico.ComplexoHospitalarioUniversitariodeACoruña.Trastornodelespectroalcohólicofetal:unarealidadprevenibleBajoeltérmino“trastornosdelespectroalcohólicofetal”(FASD,porsussiglaseninglés)seincluyenunaampliavariedaddealteracionesfísicas,conduc-tualesycognitivascausadasporlaexposicióndelfetoalalcoholconsumidoporlamadreduran-teelembarazo.Dentrodeestetérminogenéricoestánelclási-cosíndromealcohólicofetal,elsíndromealcohólicofetalpar-cial,lostrastornosdeldesarrolloneurológicorelacionadoconelalcohol,losdefectoscongénitosrelacionadosconelalcoholylostrastornosneuroconductualesrelacionadosconelalcohol.Cadaunodeestoscuadrosclínicostie-nesuspropiascaracterísticasde-finitorias,perotodoscompartenelorigencomúndelaexposiciónprenatalalalcohol.Sibiennoexisteunarelacióndirectaentrelacantidaddeal-coholingeridaylarepercusiónenelfeto,yaqueéstadependedemuchosotrosfactorescomoeltipodeconsumo,laedadges-tacional,lapredisposicióngené-tica,etc,hayalgoencomúnatodoslostrastornosdentrodelFASD:laafectacióndelsistemanerviosocentraltantoanivelestructuralcomofuncional.Esfácil,portanto,concluirlaimpor-tanciadelaprevencióndeestetrastornoenlasmujeresges-tantes.Enellas,ademásdelosefectosdeletéreosdelalcoholenlapoblacióngeneral,seunelaafectacióndeunfetoquetendrárepercusiónfuncionalalolargodetodalavida.Elalcohol,comomuchasotrasdrogas,atraviesafácilmentelaplacentayalcanzaeltorrentesanguíneofetal,cuyohígadoin-maduronopuedemetabolizarestasustanciayelniveldealco-holemiainterfieredirectamenteconeldesarrollonormaldelce-rebroyotrosórganos,causandodañospermanentes.27

PediatríaDentrodelaafectaciónfuncio-naldelosniñosconFASDseincluyendeficienciascognitivasyconductuales,problemasmo-toresydecoordinaciónytras-tornospordéficitdeatenciónehiperactividad.Estasaltera-cionesnotienenporquéestarpresentesalnacimientoypue-denpresentarsealolargodelaniñez.Enelcasodelsíndromealcohólicofetal,ademásdelaimplicaciónfuncionalyestruc-turaldelsistemanerviosocen-tralseproducendeficienciasdelcrecimientoyrasgosfacialesdis-tintivoscomounlabiosuperiordelgado,unsurconasalpocodefinidoymicrooftalmia(ojospequeños).¿YcómoseprevieneelFASD?Larespuestaes,aparentemente,sencilla:evitandoelconsumodelalcoholduranteelembarazo.Confrecuenciaasistimosamen-sajesnobasadosenlaeviden-ciacientíficaquefrivolizanconelconsumodealcoholduranteelembarazoyquehacenrefe-renciasacantidadessupuesta-mente“seguras”deconsumooinclusoasupuestosbeneficiosdealgunasbebidasalcohólicas.Estosmensajesavecesusanelaltavozdelasredessocialesodealgunosmediosdecomu-nicaciónparaamplificarsure-percusión,conelconsecuenteimpactoenlapoblación.Larea-lidad,sinembargo,esbiendis-tinta.Ningunacantidaddealco-holsehademostradoseguraenelembarazoyenestolosprofe-sionalessanitariosylasociedadengeneraldebemosserclarosyrigurosos.Noseconoceconexactitudlaincidenciadelostrastornosporconsumodealcohol,peroalgunosestudiossugierenquehastaun1-5%delosescolarespodríantenersíntomasrelacio-nadosconelconsumodeal-coholduranteelembarazo.Lacifraexactaesdifícildedeterminardebidoalinfra-diagnóstico,yaquemuchasmadresnieganelconsumodealcoholcuandosonin-terrogadasporelestigmaasociadooelsentimientodeculpa.Afortunadamente,ennuestromedioexisteunaaceptableconcienciaciónsocialsobreelconsumodealcoholyunexcelentecon-troldelembarazoenelcon-textodeunasanidadpúblicayuniversalqueprotegeespe-cialmentealasembarazadasyalosniños.Portanto,esex-28Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludcepcionalquehoyendíaenlasunidadesdeobstetriciayenlasunidadesneonatalesespañolastengamosqueatenderareciénnacidosconelclásicosíndromealcohólicofetal.Sinembargo,estonodebehacernosbajarlaguardia,yaqueesmuyproba-blequehayaotrasalteracionesmássutilesqueserelacionenconelconsumodealcoholdu-ranteelembarazoycuyapre-venciónimplicaunamayorcon-cienciaciónyseguimientodelasembarazadas.Unavezqueseproducenlasalteracionesderivadasdelcon-sumodealcohol,elpronósticoytratamientovanavariarmuchodependiendodelagravedadydelarepercusiónfuncional.Engeneral,eltratamientodelFASDesmultidisciplinaryrequiereamenudodeunabordajecombi-nadopsicológico,farmacológicoyrehabilitador.Finalmente,tansolomegusta-ríafinalizarconunareflexión.ElFASDesunpoderosorecor-datoriodecómolaseleccionesduranteelembarazopuedentenerunimpactoprofundoyduraderoenelfuturodelosniños.Almismotiempo,esunallamadaalaacciónparalascomunidades,lossistemasdesaludylosresponsablesdepolíticaspúblicas.Atravésdelaeducación,laprevenciónyelapoyoalasmujeresyalasfa-milias,esposiblereducirsigni-ficativamentelaincidenciadeestetrastornoygarantizarquetodoslosniñostenganlaopor-tunidaddealcanzarsumáximopotencial.ElFASDesunapato-logía100%prevenible,asíquesiestásembarazadaocreesquepodríasestarlo,noconsumasalcohol.Eselregalomásgrandequeunamadrepuedeofrecerasuhijopornacer.


RotulacionesnisseDSerigrafíaREGALOSPUBLICITARIOSC/Brasil,28-bajo15100CARBALLOACoruña-impresióndigital-rotulos-letrasdeforma-serigrafía-grabadoláser-tampografíaTelf.981700471[email protected]

CANNABISTERAPéUTICOAlfonsoMariñoCoteloJefeServicioOncologíaRadioterápicaCentroOncológicodeGaliciaUsoterapéuticodelCannabisElcannabissehautilizadoconfinesmedicinalesdu-rantemuchosaños.Enlosúltimostiempos,sehaintensificadoeldebatesobreelempleodecannabisconfinesterapéuticos.Laexpresión“cannabismedicinal”serefierealusodelaplantaysuscomponentes,llamadoscan-nabinoides,paratratarenfermedadesodisminuirlossíntomasqueéstasprovocan,eldolorcrónicoeslarazónmáscomúnmentecitadaparausar“canna-bismedicinal”.Elcannabis,específicamentelaespeciesativa,esunaherbáceaquecreceespontáneamenteenre-gionestropicalesysubtropicales.cannabinoides,entreloscualessedistinguenlosfi-tocannabinoidesyotroscannabinoidesconpoten-cialefectoterapéutico.Actualmentevariospaísesautorizaronelcannabisparausomedicinal.Elprimerpaísenabrirsuspuer-tasalamarihuanafueUruguay,en2013elestadouruguayolegalizósuconsumoparafinesmedicina-les,yasumióelcontroldelaproducción,comerciali-zaciónydistribucióndelcannabisconelobjetivodeterminarconelnarcotráficoymejorarlasaluddelapoblación.Enestaplantasehanidentificadomásde400com-ponentesquímicosycercade100cannabinoides.Enlainvestigacióndelosderivadosdecannabishaquedadoestablecidoqueestaplantaposeeefec-tospsicotrópicosyterapéuticosmediadosporesos31

CANNABISTERAPEUTICOEnestudiospreliminaressedemostrólaeficaciadelcannabisparadiversosproblemasdesalud,físicaymental.Unodelosensa-yosmásimportantesselle-vóacaboenlaUniversidaddeCalifornia,enelCentrodeInvestigaciónsobreCannabisdeSanDiego,eneseestudiosedemostróqueelcigarrillodecannabisreducíaeldolorun34a40%másqueelplacebo.TambiénelInstitutoNeurológi-coDent,enBuffalo,NuevaYork,expusoquepodríaindicarseelusodelfitocannabinoideconoci-docomocannabidiolenpacien-tesgeriátricoscondolorcrónicoasociadoaenfermedadescomotrastornosdelsueño,ansiedad,neuropatía,esclerosislateralamiotrófica,enfermedaddePar-kinson,lesionesdecolumnaver-tebralyesclerosismúltiple.Elcannabidiol,unodelos113cannabinoidesqueseencuen-tranenelcannabissativamostróbeneficiosendiversostrastornosneurológicos,incluyendocrisisepilépticas.Unestudiorecientecontroladodeniñosconepilepsiaindicóreduccióndemásde50%enlafrecuenciadelasconvulsio-nes,estudiospreclínicosdemos-traronqueelcannabidiolreducelaseveridaddelascrisiscon-vulsivasgeneralizadasylaprobabilidaddeepilepsiafarmacorresistente,ade-máspresentaefectosbenéficosneuroprotec-tores,antidepresivosyansiolíticos.Elcannabistieneade-máspotencialespro-piedadesparatratarlaemesis,loscannabi-noidessin-téticosseutilizanclí-nicamentecomoanal-gésicos,anti-espasmódico,antieméticosyestimulantesdelapetito.Latoxi-cidadsignificativadelcannabisespococo-múnenlosadultos.32Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludLanecesidaddenuevostrata-mientosparaelaliviodediversasenfermedades,asícomolosavan-cescientíficosenlacomprensióndelabiologíadelsistemaendo-cannabinoide,lafarmacologíadeloscannabinoidesyeldesarrolloylaaprobaciónreguladoradelosmedicamentosabasedecanna-bisanivelinternacional(odesusderivados),hanpermitidosuusoterapéutico.Sinembargo,aúnexistencontroversiassobresuefectividadyseguridad.Muchospacientesbuscanalter-nativasalostratamientosconven-cionalesquenoproducenalivioo,incluso,provocanefectosin-deseables.Dichabúsquedaseveinfluenciadaporlafacilidadenelaccesoalainformación,lasredessocialesyeltestimoniodepacien-tesquedicenhabermejoradoconsuuso.Losproductosmedici-nalesconaprobaciónreguladoradebendistinguirsedelosllama-dosaceitesoextractosdecanna-bis,quenormalmentesevendenentiendasnaturistas,farmaciasoporinternet,ycuyacalidadycom-posiciónsedesconocen,puesnosuelenestarsometidosaloscon-trolesmásbásicosdesalubridadypuedentenercontaminantestantoquímicoscomobiológicos,pesticidas,mohos,levadurasybacterias.Porsuespecialimportancia,haydospatologíasenlasqueelusodelcannabispuedeserdegranutilidadypasoadescribirlas.

CannabisycáncerAunquehastalafechaelusodecannabinoidesenelcáncerselimitaaaliviarsíntomascomolasnáuseasoeldolor,enalgunosestudiossehanexploradosuspropiedadesantitumorales.Elpapeldelsistemaen-docannabinoidenoestácompletamenteclaroenelcáncer,sinembargo,sehasugeridoquelosrecep-toresdecannabinoidesylosligandosendógenossesobreexpresaneneltejidotumoral.Sehadescu-biertoqueloscannabinoidesinhibenlaproliferacióndecélulastumorales,laangiogénesis,lainvasióntu-moraleinducenlaapoptosis(muertecelularprogra-mada)invitroeinvivomediantelaactivacióndelosreceptorescannabinoides.Noobstante,serequie-renmásestudiosquerespaldenlaideadeintroducirloscannabinoidescomoagentesantitumorales.CannabisydolorLaactivacióndelosreceptoresdelsistemaendocan-nabinoideenlasneuronasperiféricas,suprimelatransmisióndeldolor.Además,estosreceptoreses-tánpresentesenlascélulasinmunitariasyregulanlareaccióninflamatoria.Loscannabinoidescontrolaneldoloralactuarsobrevariosreceptoresmediantediferentesmecanismos.Elcannabidiolpuedereducirlosefectosinflamato-riosaldisminuirlosagentesproinflamatoriosdelcuerpo.Eldolorcrónico,debidoalcáncer,neuro-páticooasociadoconlaesclerosismúltiple,esunproblemaimportante,especialmenteenadultosmayores.Enlamayoríadeloscasos,eldolorcróni-cosetrataconopiáceos,antidepresivosyfármacosanticonvulsivos.Actualmente,losúnicosanalgési-cosparatratareldolorgravesonlosopioides,peroestosseasocianconefectossecundarioscomose-dación,estreñimiento,pérdidadeapetito,náuseas,insuficienciarespiratoria,tolerancia,dependenciaoriesgodeabuso.Enestoscasos,elcannabisseconsideraunaopcióncontraeldolorysulegali-zaciónenalgunospaísessehareflejadoenunadisminucióndelasmuertesporsobredosisde-bidaaopioides.Elnabiximolhademostradosuutilidadenpacientesconcánceravanzadoquerequierendosisdeopioi-desmásbajasporintoleranciatempranaaltrata-miento.LaAsociaciónInternaciónparaelestudiodeldolor(IASP)señalaqueloscannabinoidesnosonefectivoscontraeldolorneuropáticocrónicoynorecomiendasuusodemaneraconcluyente,sinembargo,laAca-demiaAmericanadeNeurologíasugierequelosmé-dicospuedenofrecercannabidiolenaerosolbucalotetrahidrocannabinoloral,parareducirlossíntomasdeespasticidadydolorenlaesclerosismúltiple.Enotrosestudiosnosehaencontradoevidenciadequeelconsumodecannabisreduzcalaintensidaddeldoloroelconsumodeopiáceosenpersonascondolorcróniconooncológico,dolorosteoarticularofibromialgia.Estoresaltalaimportanciadehacermáspruebasclínicasbiendiseñadasenpersonascondiferentescomorbilidades,paradeterminarlaeficaciadelcannabisenelmanejodeldolorcrónico.Enel2017,lasNationalAcademiesofSciences,EngineeringandMedicinedeEstadosUnidosencargaronaungrupodeexpertoshacerunarevi-siónexhaustivadelaliteraturaexistenteentornoalefectodelcannabisyloscannabinoidesenlasaludyelestadoactualdelaevidenciaylasrecomendacio-nes,lacualincluyómásdediezmilartículos.Con-cluyeronqueexisteevidenciasustancialdequeelcannabisyloscannabinoidessonefectivoseneltratamientodepacientesconesclerosismúltipleaquejadosdeespasticidad,comotra-tamientocoadyuvantecontralasnáuseasylosvómitosinducidosporlaquimioterapia,yeneltratamientodedolorcrónicoenadultos.EnlaguíapublicadaporlarevistamédicaBMJenel2021,recomiendanelcannabismedicinalnoinhala-doyloscannabinoidescuandolaterapiaestándarnoessuficienteparaaliviareldolor.Debeiniciarsecondosisbajasdecannabidiolnoinhaladoeiraumen-tándolasgradualmente,asícomolaconcentracióndetetrahidrocannabinol,segúnlareacciónclínicatera-péuticaylatolerabilidad,yconsiderandolaexperien-ciapreviaconelcannabisylosefectosadversos.Sitengoqueaportaraesterelatoriomiimpresiónpersonal,diréquetraslaextensarevisióndelalite-raturarealizadaylasexperienciastransmitidasporalgunospacientesqueutilizaronelcannabisparapaliarodisminuirlossíntomasprovocadosporsuenfermedadolostratamientosalosquefueronso-metidos,pues,bienvenidoelcannabisparausoterapéutico.33

ColaboraciónfundaciónLuísCalvoMaríadelPilarMataSecretariaVieiroUnañomásrenuevasuconfianzaconVIEIROlaFUNDACIÓNLUÍSCALVOSANZUnañomáslaDirectivadelaAso-ciaciónVieiro,agradecealaFun-daciónLuisCalvoSanz,enespe-cialasupresidenteLucianoCalvoPumpido,elactodegenerosidaddelacolaboracióneconómicaporunadonaciónde12.000eu-rosdelaFundación.Unadenuestrasfortalezasresideenaquellaspersonasqueincan-sablementenosdemuestransuapoyoelcualnospermitellevaracabonuestrosobjetivoshaciendorealidadnuestrosproyectos,mo-34tivoporelqueestamosenorme-menteagradecidosalaFundaciónLuisCalvoalpodercontarunavezmásconunsoportetangenero-so,valiosoyfundamentalquenospermitecontinuarconnuestraim-portantelaborpreventiva.Nuestroretoesseguirllevandoacabolarealizacióndelosprogra-masdeprevencióndeconductasadictivascuyosdestinatarios/asdirectossonlapoblaciónin-cluidaenlosámbitoscomunita-rio,escolar,juvenilyfamiliar,asíNº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludcomoatenderatodasaquellaspersonasquetienenalgúntipodeadicción,consustanciaysinsustanciayquegraciasaestacontribuciónconjuntamenteconelrestodenuestropresupuesto,nospermitióllevaracabonues-traprogramación.Graciasasugestosolidarioquerefuerzaunavezmásanuestraentidadyquesuponeungranes-tímuloparacontinuarysostenerlarealizacióndenuestrotrabajo.



ServiciodeinformaciónMaríaJoséDosilParafitaEducadoraSocialdeVieiroServiciodeinformación,atenciónyasesoramientoComoenañosanterioresysiguiendonuestrapolíticadeinformacióndelaactividadquerealizamos,laAsociaciónVieirodaaconocerelbalancecorrespondientealaño2024delserviciodeInformación,AtenciónyAseso-ramientoqueofreceayudasobrecualquieraspectorelacionadoconproblemasderiva-dosdelconsumodesustanciasyotrascon-ductasadictivasysutratamiento.Losdatosproporcionaninformaciónrelevantesobreelnúmerodepersonasatendidas,elmotivodelademanda,elperfilgeneral,sustanciadeconsumo,centrodederivaciónydatosdis-gregadosporsexo.Laspersonasquesolicitaronorientaciónyasesoramientopertenecenalosayunta-mientosquecomprendeneláreageográficaqueabarcadesdeACoruñaaFisterra,siendoatendidasenlaentidaduntotalde263de-mandaspresencialesytelefónicas.Deellas,34fueronconsultasrealizadasenlasededelaentidad,siendoatendidos8hombresy26mujeres.Atravésdevíatelefónicasehanatendidountotalde229llamadas,delasque43fueronrealizadasporhombresy186pormujeres.37

ServiciodeinformaciónEnloqueserefierealmotivodelasconsul-tas,destacanenprimerlugar,lasreferidasalasolicitudeinformaciónsobreprogramasdeprevención,seguidoensegundolugardelasdemandasrelacionadasconlaorienta-cióndehabilidadesyestrategiaspsicoedu-cativasdeorientaciónafamiliasparaelma-nejodeconductasderiesgo,seguidosmuydecercadelassolicitudesdeinformaciónsobrecentrosdedeshabituaciónrelaciona-dassobretodoconelconsumodealcohol,cocaínayenmenormedida,delcannabis.Deestasúltimasdemandasalrededordeun25%fueronrealizadasporhombresyun75%pormujeresenloquerespectaalaatenciónpresencial,yun34%dehombresy66%demujeresenlaatencióntelefónica.Realizandolamayorpartedelasconsultas,lasfamiliasoel/lapropio/ainteresado/a.CONTACTACONNOSOTROSLasustanciamásconsumidaporpartedelaspersonasquesolicitaroninformaciónfueelalcohol,conun35%deloscasosderivados,seguidadelacocaínaconun32%yun23%elcannabis.Elrestodelosporcentajessere-parteapartesigualesentrelaheroínayelabusodelasnuevastecnologías.Encuantoaderivaciónarecursosasistencia-lesespecializados,serealizaronuntotalde12,siendoun75%hombresyalrededordeun25%mujeresquefueronderivados/asensumayoríaaProyectoHombre.Tambiénsederivaronalgunoscasosaotroscentrosderehabilitación,comolaUCAyelGrupoNo-roeste.Siprecisasinformación,puedesponerteencontactoconnosotrosenAsociaciónVieiro¾RúaXazmínsn˚2-Bajo-Carballo¼981756161Õ604075815´www.vieiro.orgº[email protected]38Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySalud


ColaboracióncaixabankRosaBalsaSilveiraDelegadaDiariodeBergantiñosApoyodeCaixabankalalaborsocialdeVieiroElDirectorySubdirectordelaoficinadeCaixabankdeCarballo,D.ÁngelSantosCalvoyDonIg-nacioRiveroLoren,sereunieronenlaoficinadelaentidadbanca-riaCaixabankdeCarballoconlaPresidentaylaSecretariadelaAsociaciónVieiro,Dña.JosefinaReyBaldomiryDña.MªdelPilarMataFernández-Balbuena,parahacerentregadeundonativodelaObraSocialLaCaixaporimpor-tede5.000euros,colaboraciónquesignificaparaestaAsocia-ciónungranalicienteparapodercontinuarsuprincipalpropósito,sustentarlosrecursosnecesa-40riosparaatenderlasnumerosasdemandasquesobreeltemadeconductasadictivasconsustan-ciaosinsustanciaseproducen.LadirectivadelaAsociaciónViei-roquiereexpresarunañomássuagradecimientoaCaixabankporlagenerosidadotorgadaatravésdeesteapoyoeconómicoquevadestinadoaprogramasdepre-vencióndeconductasadictivascuyos/asbeneficiarios/asdirec-tos/as,sonniños/as,jóvenesyfa-milias,asícomoparatodosaque-llosproblemascausadosporlasadicciones.Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludAccionescomolasdeCaixabankponendemanifiestolasensibili-dadenlalaborquedesarrollannoolvidandolasnecesidadesquetienelasociedad.Susaportacionessonbásicasparaeldesarrollodenumerosasdemandassocialesderivadasporlasconductasadictivasqueazo-tanenestostiempos.

AyuntamientodeCabanadeBergantiñosD.JoséMuíñoDomínguezAlcaldedelAyuntamientoCabanadeBergantiñosDesdeelayuntamientodeCabanadeBergantiñosconocemosdeprimeramanoeltrabajovoluntariosodeestaentidaddesdesusinicios.Nossentimosmuyorgullososdetenercercaaunreferenteenlacomarcaenlaluchacontraladrogadicción.Entretodosytodastenemosunobjetivocomún“crearconcienciaeimplicación”sobreunproblematanimportanteparalasociedad.Poreso,debemosesforzarnosparatenerunmayorniveldeconcienciaciónypoderprevenirelusoindebidodelasmismas,quelleguemásinformacióncondatosrespaldadosporlaciencia,buscandopropuestasalternativasbasadasenlacomprensiónyenelrespetoqueevitenqueladrogaseconviertaennuestracompañeradeviaje.Necesitamosmejoresejemplosdeconductasquenosindiquencomolautilizaciónyelusoindebidodedrogasnosolamenteperjudicaaquienlasconsumesinotambiénamuchasotraspersonas.Nuestrosesfuerzosdebenconcentrarseespecialmenteenlosjóvenesatravésdeiniciativasdedifusión,deimplicaciónenlaprácticadeactividadesculturalesydeportivasquelesayudenaquesesientansanos,enérgicosysegurosdesimismos.Esotambiénimplicaalentaralosgobiernos,familiasyprofesoradoaqueparticipenydesempeñenplenamentelasfuncionesquelescorrespondenmanteniendounespíritucomúndesolidaridad.EnhorabuenaaVieiroporvuestratrayectoria,seguiremoscaminandojuntos.www.concello-cabana.es


AutomedicaciónJuanCarlosDíazdelValleDoctorenMedicinaFacultativoEspecialistaenPsiquiatríaLaautomedicación:entreelautocuidadoyelriesgoTomarmedicamentosporcuentapropiapuedeserútil…opeligroso.Tododependedelconocimiento,laresponsabilidadyladosis.¿Quéeslaautomedicación?Laautomedicaciónesalgoquetodoshemoshechoenalgúnmo-mento:tomarmedicamentospornuestracuentaparatratardolenciasquereconocemos,comoundolordecabezaounresfriado.SegúnlaOrganizaciónMundialdelaSalud(OMS),formapartedelautocuidado,queeslaprimeraetapaenlaatencióndelasaludyresuelveentreel80%yel90%delosproblemasdesaludmáscomunes.Elautocuidadoincluyetambiénelcuidadodelasaluddenuestrosfamiliaresyamigos,yestáinfluenciadopornuestroestilodevida,lahigiene,laalimentaciónyelentornoenelquevivimos.Además,implicaelconocimientoylaresponsabilidaddelapropiasalud,fomentandolaprevenciónyelbienestar.Laautomedicaciónresuelveentreel80%y90%delosproblemasdesaludmáscomunes,segúnlaOMS43

AutomedicaciónAutomedicaciónresponsablevs.autoprescripciónEsimportantedistinguirentreunaautomedicaciónrespon-sableylaautoprescripción.Automedicaciónresponsable:Consisteenusarmedica-mentosautorizados,disponiblessinrecetayseguros,siem-presiguiendolasindicacionesdelprospectoyelconsejodeprofesionalesdelasalud.Tambiénimplicaconocerloslímitesdelaautomedicaciónyacudiralmédicocuandolossíntomaspersistenoempeoran.Autoprescripción:Eselusodemedicamentosquerequie-renrecetamédicasinlasupervisiónadecuada.Estopuedegenerarproblemascomodependencia,efectosadversos,enmascaramientodeenfermedadesgravesyresistenciaalostratamientos.Losmedicamentossinrecetaestánpensadosparadolenciaslevesyconocidas.Noparacualquiersíntoma.LasEspecialidadesFarmacéuticasPublicitarias(EFP)Losmedicamentosmásutili-zadosenlaautomedicacióndeberíanserlasEspecialida-desFarmacéuticasPublicita-rias(EFP),quenorequierenrecetamédica.Estasespe-cialidadesestándiseñadasparatratardolenciaslevesydefácilreconocimientoporelpropiopaciente.Entrelosbeneficiosdesuusorespon-sabledestacan:Favorecenlaindependenciaylaautorresponsabilidadenelcuidadodelasalud,ayu-danadescongestionarelsis-temasanitario,sonsegurosyeficacescuandoseutilizansiguiendolasindicaciones.Sinembargo,unodelospro-blemasactualesesquemu-chaspersonasrecurrenalaautoprescripcióndemedica-mentosquerequierenrecetamédica,loquepuedegene-rarefectosnegativoscomo:Enmascaramientodeenfer-medadesgraves,aparicióndeefectosadversospordo-sisinadecuadas,interaccio-nesconotrosmedicamentosyaumentodelaresistenciaalostratamientos.44Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySalud

BeneficiosyriesgosdelaautomedicaciónBeneficiosdelaautomedicaciónresponsable:Nosayudaasermásindependientesenelcuidadodenuestrasalud,reducelacargaenelsistemasanitario,nospermitemanejarenfermedadeslevesdemaneraeficaz,yfacilitaunaccesorápidoatratamientosparadolenciasmenoressinnecesidaddeacudirauncentrodesalud.Riesgosdelaautomedicaciónirresponsable:Usodedosisincorrectas,interaccionespeligrosasconotrosme-dicamentos,retrasoeneldiagnósticodeenfermedadesgraves,aumentodeloscostossanitariosyaparicióndere-accionesadversasinesperadas.¿Sabíasque...?Españaesunodelospaí-seseuropeosconmayorconsumodeantibióticossinreceta,loquehallevadoaunaumentopreocupantedelaresistenciabacteriana.Segúnestudios,aproxima-damenteel50%delosme-dicamentosadquiridosenfarmaciassinprescripciónmédicasonanalgésicos.Laautomedicaciónesmásfrecuenteenadultosjóve-nesyenpersonasconac-cesofácilalainformaciónmédicaatravésdeinternet.Laculturadelaautomedi-caciónvaríasegúnelpaís:enalgunoslugaressecon-sideraunaprácticaacepta-ble,mientrasqueenotrosestáfuertementeregulada.Muchaspersonascreenerróneamentequelospro-ductosnaturalesohierbasmedicinalessonsiempreseguros.Porejemplo,laHierbadeSanJuan(Hype-ricumperforatum),utiliza-dapopularmente,puedeinteractuardemanerape-ligrosaconmedicamentoscomoantidepresivos,anti-conceptivos,anticoagulan-tesyfármacosparaelVIH,reduciendosuefectividadoaumentandolosefectosadversos.¿Porquénosautomedicamos?Existenvariosfactoresqueinfluyenenlaautomedica-ción:Factorespersonales:Lasmujerestiendenaautome-dicarsemás,asícomolaspersonasconunmayorniveleducativoopreocupaciónporsusalud.Factoresdelentorno:Lafa-milia,laculturaylosmediosdecomunicaciónjueganunpapelclaveenlapercepcióndelosmedicamentoscomosolucionesrápidas.Factoresdesalud:Esmáscomúnautomedicarseenenfermedadeslevesycono-cidas,comoresfriadosodo-loresmusculares.Consejosprofesionales:Muchasvecesseguimostra-tamientosanterioresoreco-mendacionesdeprofesiona-lessanitarios.Españaesunodelospaíseseuropeosconmayorconsumodeantibióticossinreceta.45

AutomedicaciónMedicamentosmásutilizadosenlaautomedicaciónConclusiónAlgunosdelosmedicamentosmásutilizadossinsupervi-siónson:Paraunusoadecuadodelosmedicamentos,esclavelacolaboraciónentreelpacien-teylosprofesionalessanita-rios.Unabuenainformaciónyasesoramientopermitentomardecisionesresponsa-blesyevitarriesgosinnece-sarios.Laautomedicaciónpuedeserunaherramientaútilsisehaceconinforma-ción,responsabilidadysenti-docomún.Analgésicos:Comoparacetamol,ibuprofenooaspirina.Unmalusopuedeprovocarproblemasgravescomoinsu-ficienciarenal,hemorragiasdigestivasotoxicidadhepática.Antibióticos:Suusoinadecuadogeneraresistenciabac-teriana,haciendoquelasinfeccionesseanmásdifícilesdetratar,loquerepresentaunproblemadesaludpública.Psicofármacos:Especialmentebenzodiacepinas,utiliza-dasparalaansiedadoelinsomnio.Suusosincontrolpue-decausardependencia,somnolenciayaumentarelriesgodecaídasenpersonasmayores.Antihistamínicos:Usadosparatrataralergias,puedencausarsomnolenciayafectarlacapacidaddeconcentra-ción.¿Cómopodemosprevenirlosriesgosdelaautomedicación?LaOMSrecomiendavariasmedidasparaunusosegurodelosmedicamentos:Recibirinformaciónclaraporpartedemédi-cos,enfermerosyfarmacéuticossobrecómoycuándousarlosmedicamentos.Seguirsiemprelasindicacionesdedosifica-ción,tiempoyformadeadministración.Evitarla"medicalización"deproblemasco-tidianos,comoelestrésoelinsomnioleve.Leerdetenidamenteelprospectodelmedi-camentoparaconocersusindicaciones,con-traindicacionesyposiblesefectosadversos.Guardarlosmedicamentosenlugaresade-cuadosyfueradelalcancedelosniños.46Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludConsultasiempreconunprofesionalsanitario.Automedicarsebienescuidarsemejor.

AyuntamientodeCarballoD.EvencioFerreroRodríguezAlcaldedelAyuntamientodeCarballoMesientoorgullosodehabercolaboradodesdevuestrosprimerospasos.ConentidadescomoVIEIRO,quecongenerosoesfuerzoyvoluntarismo,tantohabéisaportadoaqueseconviertaentransitableesecaminoangostoqueeselmundodelasadiccionesquesefueformandoenlavidadealgunagentejoven.Elcaminotenemostodoslaresponsabilidaddeallanarloycontadsiempreconelapoyodelayuntamiento.Quesirvanpuesestaspalabrasparaagradeceroseltrabajodesarrolladohastaahoraypordarmelaoportunidaddeintentaranimaralconjuntodelasociedadcarballesaaquedenelpasoalaparticipaciónycolaboracióncontodotipodeentidadesque,comolavuestra,estándesarrollandounpapelfundamentalenlaconservacióndeunCarballomáshumano,solidarioyreferenteinequívocoenelcompromisosocial.Porunavidasanawww.carballo.gal

MAQUINARIA,HERRAMIENTAS,BUZONES…FERRETERÍAENGENERAL¾C/Verdillo,13Bajo-15002CarballoPolígonodeBértoa-RúadoCobre¾Parc.C6C-15105Carballo¼981701117-659426467º[email protected]´www.ferreteriaaran.com

JurídicoSusanaCoutoRamosResponsabledeServiciosJurídicosServiciodeAsistenciajurídicaapersonasconadicciones:LalabordeVieiroUnrecursodeapoyolegal,humanoyprofesionalqueacompañaalosusuariosdurantetodoelproceso.LaAsociaciónVieirodeCarballollevaacaboelProgramadeAtenciónJurídico-Social(PAXS)queestádestinadoapersonasconcualquiertipodeadicciónconosinsustanciaconproblemaslegalespendientes.SetratadeunservicioquelaAsociaciónVieirovieneprestandodesdeelaño2001.Suobjetivoesproporcionarcaucesdeasistenciaorientativaygratuitaquepermitangarantizaralaspersonasconadicciónladefensajustadesusinteresesantelaseventualidadesqueseprodu-cenalolargodelprocesoadictivo,bienseafren-tealaadministracióndejusticiaoantecualquierotraadministraciónpública.Lafinalidadesinformaryproporcionarorien-taciónsobreprocesosjudiciales;prestaraseso-ramientotécnicoajuecesyfiscales;establecercoordinaciónconabogados/as,conlaredasisten-cialdedrogodependencias,conequiposmédicosyasistencialesdelasinstitucionespenitenciariasdereferenciaycontodasaquellaspersonasqueintervenganenelprocesojudicial.Algunasdelasactividadesquesellevanacaboenesteservicioson:elasesoramientoajuecesyfis-calesdecaraaproponerensucasounaalternati-vaterapéuticaalingresoenprisióndebidamentevalorada;lalocalizaciónyrevisióndediligenciasyexpedientes;laidentificacióndelos/asabogados/asdesignados/asporelturnodeoficioyentrevis-tasconlosmismos/asparaplantearladefensa;laaportacióndeinformespsico-socialesy/oclí-nicos,asícomodeotrosmediosdepruebaquepuedanserdeinterésalórganojudicialcompe-tenteylaasistenciaajuicios,sieselcaso.EláreadeinfluenciaabarcalosayuntamientoscomprendidosentreALarachayFisterra:Carba-llo,Coristanco,Laracha,MalpicadeBergantiños,CabanadeBergantiños,Ponteceso,Laxe,Camari-ñas,Muxía,Vimianzo,Zas,Cee,Corcubión,Dum-bríayFisterra.Porloqueprestaservicioaunapoblaciónqueactualmentealcanzaalrededorde100.000habitantesquepertenecenalascomar-casdeBergantiños,SoneirayFisterra.49

JurídicoElnúmerodeusuarios/asqueutilizaronesteservicioduranteelaño2024fuede45perso-nasdesglosadosdelsiguientemodo:Usuarios/asnuevos/asUsuarios/asyaregistrados/asTOTAL103545NºdePROCESOSABIERTOSPORTIPODEPROCEDIMIENTOProcedimientospenales9Procedimientosciviles1Procedimientosadministrativos29PROCESOSCERRADOSPORMOTIVODESALIDASolucióndelaproblemáticaDependenciadecentropenitenciario291PERFILDELOS/ASUSUARIOS/ASHombresMujeres90%10%ESTADOCIVILSolteroCasadoNIVELDEESTUDIOSEnseñanzaprimariaincompletaEnseñanzaprimariacompletaEstudiosuniversitariosmediosFUENTEPRINCIPALDEINGRESOSActividadlaboralPrestacionesSociales AyudafamiliarActividadesmarginalesPrestacionespordesempleoDesconocido5090%10%SITUACIÓNLABORALContratotemporalIncapacitadopermanenteSólolaboresdelhogarParadocontrabajoanteriorEstudiandouopositandoDesconocidoOtros10%20%10%10%10%20%20%CONTINÚANESTUDIANDONOSI90%10%CONVIVENCIASólo/aConlospadresConlaparejaehijos/asSóloconhijosOtros30%40%10%10%10%LUGARDERESIDENCIAEncasas,pisosoapartamentosAlojamientoinestable90%10%DROGAPRINCIPALDECONSUMOCocaínaHeroína+CocaínaHeroínaAlcoholCannabisDesconocido20%20%20%20%20%10%EDADINICIOCONSUMODEDROGAS10%70%20%10%20%20%10%10%30%Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludEdadPorcentaje0-1410%15-1810%19-2460%25-2920%

AyuntamientodeCoristancoD.JuanCarlosGarcíaPoseAlcaldedelAyuntamientodeCoristancoDesdelasadministraciones,losgobernantes,tenemoslaobligacióndeproporcionaralosciuda-danoslosmediosytambiénllevarabuenpuertotodaslasiniciativasparaalcanzarunmejorbienestarsanitariodenuestrosciudadanos.Nocabedudadequehayqueevitartodasaquellasactividadesqueseannocivasparalasalud,enelcasodelasdrogastenemosquerechazarlasdepleno,aunquetengamoslegalizadasalgunasdeellas.Debemosdiferenciarentrelamoderaciónyelabusoindiscri-minado.Niquedecirtienequetantolasdrogasilegalescomolaslegales,estánhaciendotantodañofísicaymentalmentealindividuo;peronopodemosolvidaratodaslaspersonasquetambiénsufrenasualrededor:familiares,amigos...ellostambiénpadeceninvoluntariamenteelmaldelasadicciones.Entretodostenemosqueconseguirquelalacradelasadiccionesdesaparezcadenuestrospue-blosyalaspersonasqueseenriquezcanconellasrechazarlas.QuieroagradeceralaAsociaciónVieirosutrabajoyquesiemprepuedencontarconnuestracolaboración.Estareadetodoslucharporunmundomejor,llenodesaludylibertad.Porunavidasanawww.coristanco.gal


JurídicoActividadesrealizadasporprocedimientosActividadNºEntrevistasconusuarios/asofamiliares110Contactosconabogados/as107Redaccióndeescritosjurídicos5GestionesenJuzgados1GestionesendiversosOrganismosPúblicos7GestionesenCentrosPenitenciarios5Solicituddeinformeterapéutico3TOTAL238ProcesospenalesabiertosportipodedelitoTIPODEDELITOPROCESOSDelitocontralaseguridaddeltráfico3Tráficodedrogas2EstafaOtros22TOTAL9MÁSINFORMACIÓNElprogramadeorientaciónjurídicaesatendidoporlaabogadaSusanaCoutoRamosysellevaacaboenlasededelaAsociación“Vieiro”sitaenC/Xazmíns,nº2-BajodeCarballo.Elmododesolicitaresteservicio,esacudiendoalaentidadollamandoalteléfono981756161paraconcertarunacita.ESTESERVICIOESTOTALMENTEGRATUITO.EstásubvencionadoporlaSubdirecciónGeneraldePlanificaciónyProgramaciónAsistencialdelaConsejeríadeSanidaddelaXuntadeGalicia.53

FormaciónRosaCurrásVocalVieiroCONVENIODECOLABORACIÓNUDCDentrodelconveniodecolaboraciónquelaAsociaciónVieiromantieneconlaUNIVERSIDADDEACORUÑAparalarealizacióndelprácticumIdelgradodeEducaciónSocial,nuestraentidadrecibióenfebrerode2024aAndreaAránLoureiroyenseptiembrede2024aCandelaLemaNeiradelpracticumIIestudiantesdelgradodeeducaciónsocialparallevaracabosusprácticasycompletarsuformación.Elobjetivodeestasprácticasconsisteenquelosalumnos/asrecibanunaadecuadaformaciónre-gladaenlaUniversidad,combinadaconlaprácticaadquiridaeneltrabajodesarrolladoenelcampoprofesional,queconstituyenunabasemássólidaparalaformaciónintegraldelestudianteuniversita-rio,capacitándolocorrectamenteparasuinserciónenelmundoocupacional.Porestemotivoyparaelcumplimientodelosob-jetivosformativosdelaUniversidaddeACoruñay54Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludparaapoyarlalabordelosprofesionalesqueatien-denlaformacióndelalumnado,Vieirorecibeañotrasañoaalumnos/asconelfindefacilitarleselprocesodeincorporaciónprofesionalhaciendodenexoentrelaUniversidadyelmundolaboral.Enlaactualidad,laAsociaciónVieiro,mantieneunconveniodecolaboraciónconlasUniversidadesdeACoruñaySantiagodeCompostelapararecibiraalumnos/asparalarealizacióndelprácticumdelosgradosdepsicologíayeducaciónsocial.

AyuntamientodeALarachaD.JoséManuelLópezVarelaAlcaldedelAyuntamientodeALarachaHoymásquenuncalarealidadsocialreclamaunarespuestaactivayuncompromisosolidarioporpartedetodos.Nopodemosdarlaespaldaalaspersonas-vecinos,familiaresyamigos-quehantomadodecisionesinadecuadastratandodebuscarcontenidoasuvida.LaAsociaciónAntidrogaVieirollevamásde30añosacompañando,alentando,escuchandoyformandotantoaquieneshancaídoenlasadiccionescomoasusfamilias,enfrentándoseactivamenteaesacrudarealidadyponiéndosealserviciodelosquelasufrenparaofrecerlesunasegundaoportu-nidadylaesperanzaderehacersusvidas.EnelAyuntamientodeALarachanosóloestamosorgullososdeformarpartedelareddecola-boradoresdeVieiro,tambiénestamoscomprometidosconelapoyoasusiniciativasyagradecidosporeltrabajoquedesarrollansusprofesionalesenlacomarcadeBergantiñosdesdehacetantotiempo.Enlabúsquedadelidealdeunasociedadplenamentelibrededrogastodosformamospartedelengranajequepermitequelaspersonasconproblemasdecidantransformarsusvidas.Sumandoesfuerzospodremoslograrqueelmundoseaunlugarmejorparaquienesmásnosnecesitan.Porunavidasanawww.alaracha.galwww.alaracha.gal/turismowww.alaracha.gal/emprego


OpiniónToniLongueiraPeriodistaLACOSTADAMORTEFILÓNDENARCOTRAFICANTESLaCostadaMortecontinúasiendounfilónparalosnarcotraficantesgallegos,debidoalamenorpresiónejercidaporlasfuerzasdeseguridadporlaescasezdemedios.Elhallazgo,elpasado22deenero,deunnarcosubmarinoartesanaldeveintemetrosdeesloranavegandoaladerivaenlaríadeCamariñas,trasunadescargade4.000kilosdecocaínaenlaplayamuxianadeOsMuíños,vuelveareavivarlosfantasmasdelosalijos.Unaactividadenlaquelosgru-poslocalescontinúanjugandounpapelrelevantecomoenlaceseintermediariosentreorganizacio-nes.Comosucedióenagostodelpasadoaño,cuandodosperso-nas,vecinasdeBoiro,fuerondete-nidasenlaaprehensiónde1.344kilosdecocaína,repartidosen45fardos,ocultosenlasentrañasdelpalangreroNuevoFurunoenelpuertodeCamelle,Camariñas.Peroestasdospersonasnoactua-ronsolas,sinoquecontaronconelapoyoylalogísticadegruposlocalesparapoderllevaracaboeltrabajo,desbaratadoaúltimahoraporlasfuerzasdeseguridad.Estenegociosehavistosalpicadoporluchasentrebandasporha-cerseconelmercadodeestupe-facientes.Nosoloagranescala.Elasesinato,amanosdedossi-carios,deldominicanode33añosJoséLuisAlvarado,conocidoporCheloelRegidor,enelbarCastrodeCarballo,representóelprimercrimenenlaCostadaMorteporajustedecuentasentrebandasla-tinas,enestecaso,dominicanas.Yseinvestigasilacausadelcrimenvinomotivadaporeldecomiso,aunciudadanodominicano,demásdecincokilosdecocaínaocultosenunafurgonetacaleteada,enelpeajedelaAG-55,enBértoa,Car-ballo,porpartedeagentesdelaPolicíaNacionalydeAduanas.EnlapropiavilladeAXunqueira,lacaídadeundelincuentedebidoaunchivatazo,derivóenotrasdosoperaciones,quesesaldaronconcincodetenidosenCeeycuatroenCarballo,asícomoeldecomisodemásdecincokilosdesustan-ciasestupefacientes.Porqueeltráficodedrogasconti-núasiendounatristerealidadenelconjuntodelaCostadaMorte.Tambiénamedianaypequeñaes-cala.OSisto,OMontedoCarme,Camariñas,Xoane....LaGuardiaCivil,laPolicíaNacionalyelServi-ciodeVigilanciaAduanerallevaronacaboenlosúltimosdocemesesimportantesoperacionesantidro-ga.Unosdispositivosquetraspa-saronfronteras,comolallevadaacaboporlasautoridadesjudicialesdeJura(Suiza),quesesaldóconunadocenadedetenidos,lama-yorpartedeellos,jóvenesconraí-cesenCamariñasyVimianzo.Lacocaínayelhachíslideranlasoperacionesantidroga,peroenlosúltimosañoshubounrepuntesignificativoenlaactividadilícitavinculadaalaheroína,sobretodoenCarballo.EstosoperativosdejanbienalasclarasquelacapitaldeBergantiñoshadejadodeserunmeropuntofinalenelmercadeodesustanciasysehaconsolidadocomounreferenteeneltráficoamedianaygranescaladeheroína.57

TráficoSilviaFernándezRevistaTráficoySeguridadVialDrogas:laamenazaocultaEl42%delosconductoresfallecidosensiniestrosvialesen2023quedieronpositivoenalgunasustanciaquealterabasucapacidadparaconducirhabíaconsumidounaovariasdrogasdeabuso.AsíhaquedadoregistradoenlaMemoria2023dehallazgostoxicológicosenvíctimasdeaccidentedetráfico,elmismoinformequeconfirmaunatendenciapeligrosaypococonocida:mientrasdesciendeelporcentajedeconductoresquebebenalcohol,eldelosquetomandrogaspareceestaraumentando.E•SilviaFERNÁNDEZ•Infografía:DLIRIOSlvídeoestágrabadodesdelosasientostraserosdeuncoche.Enélsepuedeverauntaxistaconduciendomientrascompartecocaí-naconsusclientes.Lospasajerosleja-lean.Lasimágenes,grabadasaplenaluzdeldía,resultandifícilesdecreer,peronosonficción.LaFundaciónLíneaDi-rectalasempleódurantelapresentacióndeunestudioqueharealizadoconjun-tamenteconlaFundaciónEspañolapa-ralaSeguridadVial(FESVIAL)sobrelainfluenciadelacocaínaenlasiniestra-lidadvialespañola.Unadelanto:segúnesteinforme,enlaúltimadécadalapre-senciadeestadrogasehaincrementa-doun54%enlosinformestoxicológicosrealizadosalosconductoresfallecidosensiniestrovial.Perolacocaínanoeslaúnicadrogaqueseocultatrasmuchasdelasmuer-tesqueseproducenenlacarretera.LaDirecciónGeneraldeTráficoescons-cientedeello,comoaclaróeldirector,58ciendounasubidadeun9,4%.Además,PereNavarro,enunaentrevistarecien-tambiénsedetectancasosdeconsu-tealaAgenciaEFE:"Despuésdelalco-mocombinado.Lacombinaciónmásholtocainsistirconeltemadelasdro-comúnfueladealcoholycocaína(engas”.Aloqueañadió:“Conelalcoholel54,3%deloscasos),alcoholycan-tenemosunastasasmuymarcadas,connabis(19,1%)yalcohol,cocaínaycan-lasdrogastodavíanohemosllegadoanabisjuntos(13,8%)”,explicaCarolinapoderidentificarelnivelexacto,conloSánchezdelaTorre,directoradelDe-cual[lalegislación]sólohabladepresen-partamentodeMadriddelINTCFydi-ciaonoenelorganismo”.rectoraenfuncionesdelLAPRESENCIALascifrasmásesclarece-mismoorganismo.dorassobreestetemasonDECOCAÍNAHAlasqueofrecela‘MemoriaALTOCONSUMO.¿Có-AUMENTADO2023dehallazgostoxico-modecomúnesqueunUN54%ENLOSconductordrogadocircu-lógicosenvíctimasdeac-cidentedetráfico'delIns-INFORMESlepornuestrascarreteras?titutoNacionaldeToxico-TOXICOLÓGICOSMásdeloqueimagina-logíayCienciasForensesmos.En2023,segúnda-DELOS(INTCF).Graciasalaau-tosdelaDGT,serealiza-topsiadelosconductoresCONDUCTORESron101.927pruebasdede-fallecidosquedieronposi-teccióndelascincodro-FALLECIDOS.tivoaunasustanciatóxi-gasmásconsumidas(THCca,descubrimosqueesasustanciaera-cannabis-,opiáceos,cocaína,anfetami-unadrogaenun42,4%deloscasos.naymetanfetaminas):másdelamitad“Sondatospreocupantesporquees-(el51,94%)resultaronpositivas.tamosviendoquerespectoa2022seOtroejemplo:estemismoverano,enlaincrementaronlospositivosendrogascampañaespecialdevigilanciaycon-un2,3%ydesde2014sehaidoprodu-troldealcoholydrogasdelmesdeagos-Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySalud

EFECTOSDELASDROGASSOBRELACONDUCCIÓNLaOMSclasificalasdrogasentresgrupos(estimulantes,depresorasyalucinógenas)segúnlosefectosquegeneranenelsistemanerviosocentral.Cadaunodeellosalterademaneradiferentenuestracapacidadparaconducir.DROGASESTIMULANTESPROVOCAN…RIESGOSALVOLANTEDROGASDEPRESORASDROGASALUCINÓGENASCocaína,anfetamina,metanfetamina,MDMA(éxtasis)...Cannabisyderivados,opioides,GHB(éxtasislíquido)...LSD,hongosalucinógenos,ketamina...Excesodeconfianza,euforia,paranoia,ansiedad,cambiosdehumoryagresividad.Excesivarelajación,sensacióndeinvencibilidad,desinhibición,sedaciónysomnolencia.Euforia,descoordinación,confusiónmental,visiónborrosaodoble.Generancomportamientosimpulsivoseimpacientesalvolante.Incrementanlaconducciónagresiva.Sesobrevaloranlascapacidadesyseadoptanconductaspeligrosas.Alteranlamemoriadetrabajo(necesariaparalarealizacióndetareas)ylapercepcióndelmovimientoyelespacio.Disminuyendeformaagudalacapacidaddereacción,concentraciónyreflejos,loqueimposibilitaactuarcorrectamenteencasodeemergencia.Incrementanelriesgodequedarsedormidoalvolante.Ladesinhibiciónylafalsasensacióndecontrolalteranlapercepcióndelainformaciónyprovocatomardecisionesmáspeligrosas.Alteranlapercepcióndelarealidad,loquepuedellevaratomardecisionesincorrectaseimpredecibles.Sepuedenpercibirdistorsionadosloscoloresdelossemáforosuotrasseñalesdeltránsito.Afectanalacapacidaddeatención,eltiempodereacción,lacoordinaciónmotriz,lapercepcióndelaprofundidadylavisiónperiférica.FUENTE:OMSeinforme‘Druguse,impaireddrivingandtrafficaccidents’delEuropeanMonitoringCentreforDrugsandDrugAddiction59

TRÁFICODrogas:laamenazaocultato,laAgrupacióndeTráficodelaGuar-diaCivildetectó,entansólounasema-na,a1.645conductoresqueconducíantrashabersedrogado.Todosestosautomovilistasseenfren-tanaunasanciónadministrativaporva-lorde1.000eurosylapérdidadeseispun-tosdelcarné,locualsignificaqueacaba-ránengrosandolasaulasdeloscursosderecuperacióndepuntos.Unaoportu-nidadque,enalgunoscasos,losinfrac-torespordrogasnoaprovechantantoco-modebieran.“Porlogeneral,losalumnosconunaadicciónalasdrogasrepresen-tanuncolectivobastantereincidente,so-bretodoenloscursosderecuperacióntotaldelpermisodeconducir”,asegu-randesdelaConfederaciónNacionaldeAutoescuelas.LOBOCONPIELDECORDERO.Apesardequelasimpledeteccióndedro-gasenelorganismoyasuponeunasan-ción,yqueconducirbajosuinfluenciayprovocarunincidentepuedederivar,incluso,enpenasdecárcel,lasdrogasdeabusoaúngeneranunasensacióndefalsaseguridadeimpunidadenloscon-ductoresquelasconsumen.Yaenelaño2015laDGTelaboróuninformetitulado'Mitosyfalsascreen-ciasdelosconductoressobreloscontro-lesdedrogas'quedabafedealgunasdelasideaspreconcebidasquemanejanes-tosusuarios.Porcentajessorprendentes,comoqueel29%deellospensabaquefumardeunoacincoporrosnoessufi-cienteparadarpositivoenuncontroldedrogas.Oqueunodecadacincocon-ductorescreyeraquetrucoscomobeberagua,comerlimonesoesperarunpardehorasantesdesentarseaconducirbas-tabaparaevitardarpositivo.Perosindudalaideamásdañinaquemantienenestosconductoreseslaafirma-cióndequelasdrogasnoalteransucapa-cidaddeconducir...aunquesílohagan,ymucho.UnestudiorealizadoenBostonen2020evaluócómoafectabaelcannabisalaconduccióndesusconsumidoresha-bitualessinnecesidaddeencontrarseenelmomentodelensayobajounaintoxica-ciónagudaounconsumoreciente.Para60Ladrogamásdetectadaenloscontroleseselcannabis,seguidadelacocaína.comprobaresteefectolosindividuosde-bíanconducirenunsimuladordurante10minutosysuperaruncircuitoenelqueseincluíaescenariosdeciudadycarretera,señales,interacciónconotrosvehículos...Laconclusiónfuequelosconsumidoresdecannabis,inclusosinestarintoxicadosenelmomentodeponersealvolante,ig-norabanmásseñalesdestopysemáforosenrojo,conducíanamayorvelocidad,in-vadíanlosotroscarrilesenmayornúmerodeocasioneseinclusoatropellabanmásNº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludobstáculos(incluidospeatones)quelosin-dividuosdelgrupodecontrol.Conelpasodeltiempolainvestiga-cióncientíficahaidodesgranandoquenoexistedrogainocuaalvolante,queto-dasellasalteranlacapacidadparacon-ducir(verrecuadrodelapáginaanterior).DIFÍCILSOLUCIÓN.Resolverlapre-senciadedrogasenlascarreterasnoessencillo.Exigeunenfoquemultidisci-plinaryextenso,nosetrataúnicamen-

LUCÍARIVASdelasintervencionesdelasvíctimasviales,ámbitoesteenelquesemul-tiplicalaincidenciadelasdrogasco-mocausadesiniestrodondelasvíc-timassonterceros.Esdeesperarqueloscambiosrecientesintroducidosenestoscursosayudenallegarmásyme-joraestosinfractores.LaEstrategiadeSeguridadVial2030delaDGTacompañaesteenfoqueyloamplíaalhablardelanecesidaddehacerunadistinciónentrelaperso-nainfractoraincidental,reincidenteoadicta.Almismotiempo,laDGTponeadis-posicióndelaseguridadviallosmediosparacombatirla“sensacióndeimpuni-dad”,algoqueserecomiendadesdelasguíasinternacionalesdebuenasprác-ticas,comoporejemplolarealizadaporelEuropeanTransportSafetyCouncilydestinadaaloseuroparlamentariostedeseguridadvial,sinoquetambiénqueversasobrelasprioridadesdese-atañealasaludpública.Comoadvier-guridadvialdecaraa2030('RoadSa-tendesdelaCNAE,“hablamosdeunfetyPrioritiesfortheEU2020-2030').Encolectivoconunproblemacomplejoyaestedocumentosedestacalanecesi-que,enmuchoscasos,antesdeinten-daddequeEuropagarantice“quelastarmodificarconductasyreeducar,sefuerzaspolicialesrecibanlaformacióndeberíatrabajarentratarlaadicciónyadecuadasobrecuándoycómorealizarrestaurarhábitossaludables,unalaborcontrolesdedrogas,pruebasdedete-quenoestáenmanosdelosformado-riorosobreelterrenoyusodedispo-res,sinodelosprofesionalesespeciali-sitivosdedetecciónenzadosdelámbitodelasa-RESPECTOcarretera”.nidad.Sibienlaconcien-A2022SELaDirecciónGeneraldeciaciónysensibilizaciónqueofrecenloscursosINCREMENTARONTráficoylaAgrupacióndederecuperacióndepun-LOSPOSITIVOSENTráficodelaGuardiaCivilconocendeprimeramanotosnoestádemás,pues-toquepuedencontribuirDROGASUN2,3%elvalordisuasorioypre-YDESDE2014SEventivodelasiniestrali-deformapositivaaesecambiodehábitos”.HAPRODUCIDOdadqueseconsiguegra-ciasaestoscontrolesqueExistenvariaspartesUNASUBIDAserealizanenlacarretera.delcursoderecupera-DEUN9,4%.Porello,anteelincre-cióndepuntosenlassementodelnúmerodeac-puedeabordarespecífi-cidentesdetectadoslapasadaprimave-camenteeltemadelasdrogas:desdera,elpropioministrodelInterioranun-lapartecomún,enlacuallalabordelcióenelmesdeabrilqueduranteesteprofesordeformaciónvialesfunda-añoseincrementaríanlaspruebasdemental,puestoquehablamosdeunadeteccióndedrogashastallegaralasdelascausasmásfrecuentesdepérdi-120.000.Hastajuniode2024sehanrea-dadepuntosporpartedelosconduc-lizadomásde62.000pruebasdedrogas,tores;alasdinámicasdegrupo,condelascuales,másde28.500hanresul-laparticipacióndelospsicólogosfor-tadopositivas.madores.TambiénseafrontaapartirLegalizaciónyconducción•Lanoticiasaltóenabrilde2024:Alemanialegalizabaelcannabis.Cuatromesesmástardetuvoqueponerunanuevanormaencirculación;establecerunlímitedeTHCde3,5nanogramosensangreparapoderconduciryaplicarunasanciónparalosquelosuperen.Aquellosqueseandetectadosconduciendoporencimadeesacantidadseránmultadoscon500euros(1.000eurossisecombinacannabisconalcohol)yselesretiraráelcarnéduranteunmesymedio.•NoeslaprimeravezqueunpaísadviertequelegalizarelconsumodeTHChatenidoconsecuenciasensusiniestralidadvial.EnColorado,(EE.UU.),aprobóelusorecreativodeestadrogaen2012.“Posteriormentevieronquesehabíaproducidounaumentodel5,8%deaccidentesconlesionesyunincrementodel4,1%enaccidentesmortales”,explicó,PereNavarro,enlapresentacióndelaMemoriaToxicológica2023.•Canadátambiénlegalizóelcannabisel17deoctubrede2018…ytampocosalióbienparasusconductores.“EnCanadátienenyamáslesionesportráficovinculadasalcannabisquealalcohol.Pasarondecastigarelconsumoahacerposiblelaventayesoestállevandoaunamodificacióndelpatróndelaslesionesportráfico”,aseguróeldelegadodelGobiernoparaelPlanNacionalsobreDrogas,JoanRamónVillalbí,enelmismoacto.61


AyuntamientodeLaxeD.FranciscoCharlínOrónsAlcaldedelAyuntamientodeLaxeParecequehablardedrogaseshablarenpasado,deaquellosaños80enlosqueestassustan-ciascomenzaronaentrarporlascostasgallegas,extendiéndoseentresuscallesy,comounaepidemiasilenciosa,llegandohastagranpartedelasociedad.Lasconsecuencias,yaconocidasparatodosytodas,fuerondevastadoras.Pero,aunqueparezcaquesuenalejos,lociertoesquelahistoriaserepiteenlaactualidad.Mejo-resequiposymediosmásmodernoshandadopasoaunanuevaoleadadedrogaqueafectaaGalicia,siendoespecialmentenotableentrelosgruposdepoblaciónmásjóvenes.Nuncanoshaabandonadoysiguearruinandolavidademilesdepersonasentodoelmundo.Contraestolucha,cadadía,laAsociaciónVieiro.Porello,desdeelConcellodeLaxequeremosmostrarnuestroprofundoagradecimientoporsuenormeesfuerzoeimplicaciónenestacausa.Laasistenciaapersonasconproblemasdeadiccionesorealizarcampañasdeprevenciónsonsoloalgu-nasdelasmedidasllevadasacaboporlaentidad.Estocontribuye,sinduda,aatajardesdelaraízesteproblema,queeslaúnicaformadeacabarconél.Porunmundolibrededrogaswww.concellodelaxe.com

RúaDoctorFleming,69-15100Carballo981700010

Preguntasa…AntonioRialBoubetaDr.enPsicologíayprofesordelaUniversidaddeSantiagodeCompostela¿QuiénesAntonioRialBoubeta?AntonioesDr.enPsicología,esprofe-sordelaUniversidaddeSantiagodeCompostelayautordemásde150ar-tículosenrevistascientíficasdeimpac-tointernacional.Hadirigido21tesisdoctoralesynumerososproyectosdeinvestigaciónenelámbitodelaadolescenciaylasadicciones,espe-cialmenteelUsoProblemáticodeInternet,losvideojuegosylasapues-tas.EsmiembrodelAltoComisiona-dodelaUNESCOparalaluchacontraelacosoescolaryelciberacosoani-velmundial.Cuentaconmásde300contribucionescientíficasencon-gresosysimposiosinternacionales,ponenciasyconferencias.HasidoelencargadodeelaborarelmaterialdocentedelcursodeformaciónqueactualmentetieneelConsejoGene-raldelaPsicologíadeEspaña,sobreelUsoProblemáticodeInternetenlaadolescencia;docentetambiénenelcursodeAdiccionesTecnológicas,delaConsejeríadeSanidad,enelquecadaañoseformanenGaliciapsiquiatras,pediatrasypsicólogos;enelCursodePrevención,Detec-ciónyTratamientodelAcosoEsco-laryelCiberacoso,delaConsejeríadeEducación,paraelprofesoradoyorientadores;asícomodedife-rentescursosqueseimpartenenlaAcademiaGalegadeSeguridadePública,paralasFuerzasyCuerposdeSeguridadyprofesionalesdelPlanDirector.DirigióelEstudioso-breelimpactodelaTecnologíaenlaadolescencia,llevadoacaboporUNICEF-Españaconunamuestrademásde50.000estudiantesdesecundaria,queesadíadehoyunodelostrabajoscientíficosdemayorenvergadurahechosenEuropaso-¿Cuálesseríanlas(10ideascentrales)paraentenderlaproblemáticadedelmalusotecnológico?1.ProblemaconelUsodePantallas:Elaccesotempra-noyelusointensivodepantallasporpartedeniñosyadolescentesestágenerandoimportantesproblemasdesalud,afectandoinclusoalapropiabioquímicadelcerebro,losritmosbiológicos,losprocesoscognitivosylasfuncionesejecutivas.LaOMShareconocidoyadesde2014quesuponeunserioproblemadesaludpública.2.ImpactoEmocionalySaludMental:Elusodepan-tallas(especialmentedelasredessociales),seasociaaunamayorvulnerabilidadanivelemocional,mayorestasasdeansiedad,depresión,ideaciónsuiciday,ende-finitiva,unmenorbienestaremocional.Diferentesestu-dioshandemostradoque,porlogeneral,las/osadoles-centesconaltaexposiciónaredessocialestienenpeorbienestaremocionalymayorestasasdedepresión.3.NuevasFormasdeAdicción:Seestángenerandonuevasformasdeadicciónenmarcadasdentrodelasdenominadasadiccionessinsustanciaoadiccionescomportamentales,queencuentranenlaadolescenciaunexcelentecaldodecultivo.Así,porejemplo,lastasasbreeltema.Colaboradesdehaceañosconcentrosdeinvestigacióndereferenciainternacional,comoelCenterforAdolescentBehavioralHealthResearch(delaUniversidaddeHarvard),elCognitiveandAffec-tiveRegulationLaboratory(delaUniversidaddeLausanne)oelDCUAnti-BullyingCentre(deIrlanda).En2022fuegalardonadoconlaNéco-radeOroporlaFundaciónGallegacontraelNarcotráfico,porsulaborenlaprevencióndelasadiccionesyen2023conelPremioIacobusdelaEducación,añoenelquefuedis-tinguidotambiéncomoColegiadodelAño,porelColegioOficialdelaPsicologíadeGalicia.FormapartedelComitédeExpertoscreadoporelMinisteriodeInfanciayJuventud,paralaproteccióndelosmenoresenelentornodigital.deludopatíaenadolescentessontresvecesmayoresqueenadultos,aunsiendoeljuegounaprácticailícitaparamenores.Porotraparte,laOMShareconocidoelTrastornoporUsodeVideojuegoscomounanue-vaformadeadicción,queafectayaamásdel5%delosadolescentesespañoles.Loquesignificaqueunos150,000adolescentespodríannecesitaratenciónes-pecializadaporestaadicción.4.ModelodeNegociodeVideojuegos:cadavezmásvideojuegossepuedendescargardemaneragratuita,perodebespagarparasubirdenivel.Esloquesella-maFreetoPlay,PaytoWin.Adíadehoyel80%delosingresosdelosvideojuegosprovienesebasademicropagosomicrotransacciones,loqueaumentasupotencialadictivo.Muchoscontienentambién"lootbo-xes"o“cajasdebotín”,quefuncionancomounaruletaosobresorpresaquepuedecontenerelementosalea-toriosmuyvaliosos,quefomentalaadicciónypuedellevaralosadolescentesarealizarapuestasonline.5.LoscontenidosdelosVideojuegos:Muchosdelosvideojuegosmáspopularescontienenviolenciaexplícitayotroscontenidosquenosonadecuadosparameno-res.Elconsumodeestosvideojuegospuededuplicarlastasasdeacosoescolaryciberacosoenadolescentes,es-pecialmenteenedadestempranascomo11o12años.65

Preguntasa…6.UsoCompulsivodeInternetyRedesSociales:AunquenoestáreconocidoporlaOMScomounaadicciónpropiamentedicha,elusocompulsivooproblemáticodeInter-netylasredessocialesafectaa1decada5adolescentesennuestropaís,loquerepresentamásdemediomi-llóndejóvenesconproblemasdeengancheaestenivel,querequierenatenciónyprevención.7.PrevenciónyEducación:laprevencióndebeenten-derseconunagranpirámide,queinvolucraalasocie-dad,lasinstituciones,lasfamiliasyaloscentroseduca-tivos,ademásdealospropiosadolescentes.Antoniodestacólaimportanciadeimplementarprogramasespecíficosenelámbitoeducativo,concontinuidadybasadosenlaevidenciacientífica,enlugardedependerúnicamentedecharlasaisladas,paraabordarelproble-madelusodepantallasyadiccionesenadolescentes.8.9.Compromisofamiliar:Sesubrayalanecesidaddecomprometeralasfamiliasenlaprevención,yaquesuparticipaciónescrucialparaeléxitodecualquierpro-gramapreventivo.Lasfamiliasdebenestarinformadasyactivamenteinvolucradasenlaeducacióndesushi-jos.Antoniosubrayólanecesidaddeconcienciaralasfamiliasdelanecesidadderetrasarlaedaddeaccesoalprimermóvil,yaquecuantomásjovenesunniño,ma-yoressuvulnerabilidadylaprobabilidaddedesarrollarproblemasrelacionadosconelusodetecnología.RestriccionesyRegulaciones:Lasinstitucionesde-benserconscientesdelproblemaycomprometersealimitar,restringiryprohibir(desernecesario)paraunusosaludabledelatecnología.Almismotiempo,esim-portantedefomentarlacolaboraciónentreentidadesacadémicas,asociacioneseinstituciones.10.EDIXGALyladigitalizacióndelasaulas:Laeviden-ciacientíficaadviertequenoshemosexcedidoenladi-gitalizacióndelasaulasytalvezconvengareducirunaodosmarchas.Escuestióndebuscarladosisadecuada,elpuntodeequilibrioqueaúnnotenemos.HacepocoelcomitédeexpertoscreadoporelMinisteriodeInfanciayJuventud(delquetúhasformadoparte)presentóalConsejodeMinistrosunconjuntodemedidasparaprotegeralosmenoresenelentornodigital¿Tenemosrealmenteunproblemaconelusodelaspantallasentrelosmenores?Desdemipuntodevistaesobvioquesí,peroestonoesdeahora.Elaccesocadavezmástempranoyelusocadavezmásfrecuente,intensivoysinsupervisióndelaspantallasporpartedeniños,niñasyadolescentesvienedesdehace66Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludtiempogenerandonopocosproblemas.Loprimeroentérminosdesalud:elqueunniñodesdepequeñoestéusandopantallasconstantemente,hacequecrezca“impacta-do”poralgorealmentemuypotentecomosonlaspantallas.Esotieneefectosensusa-lud,enlabioquímicadelcerebro,ensusrit-mosbiológicos,enlosprocesoscognitivosylasfuncionesejecutivas(atención,percep-ción,memoria…).Ytodoelloenlaetapadelavidamásplástica,másmoldeable,dondeseestáformandoelcerebro.Esoyaload-virtiólaOMSenuninformedelaño2014,enelqueadviertequeestamosanteunserioproblemadesaludpública,refi-riéndoseatodoloquetienequeverconelestilodevida,lasrutinas,elsedentarismo,laalimentación,mayorestasasdesobrepesoyobesidad,lahigienedelsueño...Estapartedelsueñoesespecialmenteimportante,capitaleneldesarrollodeunniñoydeunadolescente,porquecontribuyeprecisamenteaestabilizarritmosbiológicos,es-tabilizarlosprocesoscognitivosyeldesarrollodelcerebro.Siunniñonoduermeunaseriedehorasynoduermebien,eldesarrollocognitivosevaaverafectado.Estamoshablandodeunserioproblemadesaludpúblicaquedespuéstienetambiénunimpactoanivelemocional.Aquellasniñasyniñosqueseconstruyenalrededordelaspantallas(yenparticulardelasredessociales),suelentenermásproblemasanivelemocional,especialmenteenlaado-lescencia,yaquesuautoestima,suautoimagen,laacepta-cióndesupropiocuerpo,dependeamenudodellikedelosotros.Esoestágenerandounasuertedevulnerabilidademocionaly,portanto,unamayorfragilidadquesetraduceenmayorestasasdeansiedadydepresión,menorbienes-taremocionaleinclusomayorestasasdeideaciónsuicida,conductasautolíticas,etc.Parecequeelproblemanoesmenor¿quésucede?Esoactúacomouncírculovicioso,porqueesalmismotiempocausaefecto.Siyoestoyenunmomentodelicado,enunasituacióndevulnerabilidademocionalynoestoybienconstruidodesdeelpuntodevistaemocional,onotengoelapoyosuficienteenmientornovoyabuscaresaaceptacióny,portanto,esefeedback,esaautoestima,enlasredessociales,conlocualalfinalesunapescadillaquesemuerdelacolayterminagenerandounproblemadesa-ludmental.Enelestudioquetuvelaoportunidaddedirigir,realizadoen2021conUNICEF,enelqueparticiparonmásde50.000adolescentes,comprobamosqueaquellosado-lescentesquetienenunaltoniveldesobreexposiciónenlasredessociales,justamentetienenunmásmalestaremocio-nalymenorsatisfacciónconlavida.Además,porlogeneral,suintegraciónsocialyfamiliaressensiblementepeory,almismotiempo,lastasasdedepresiónsemultiplicanportresoporcuatro.

AyuntamientodeMalpicadeBergantiñosD.EduardoJ.PargaVeigaAlcaldedelAyuntamientodeMalpicadeBergantiñosEnMalpica,comogentemarineraquesomos,sabemosdeprimeramanoqueelefectodeunaolaalacariciarlaspiedrasdelaorillanoessuficienteparamoldearlas,sinoquehadeserlainevitableinsistenciadelmarlaquehagaqueambasformasseacabenconjugandoenunasola.Alaspersonasnossucedealgomuysimilar,eslafuerzadeladeterminaciónysobreelacompañamientodeunamanoamigaquenosguíeencadaproceso,elmotorquenosllevaamoldearunfuturomejor.Portodoesto,esnuestrodebercomoinstitucionespúblicasacompañaryapoyaraentidadescomoVieiro,unorganismoalqueprofesamosnuestramássinceraadmiraciónporsuluchacontraladrogodependenciayporsuacciónparaconvertirenluzlaoscuridadatravésdesubuenhacer.Sólopodemosdaroslasgraciasyanimarosacontinuarconelincreíbletrabajoquedesempeñáis.Siempreestaremosavuestrolado.Porunavidasanawww.concellomalpica.com


Preguntasa…¿Tienerepercusiónmásalládelasaludfísica?Asíes.Efectivamentetieneunimpactomuypotenteentérminosdesaludmental,perohayotroelementoquetambiénespreocupante:seestángenerandonuevasfor-masdeadicciónquehaceañosnoexistíanoquehancam-biadodeformavertiginosa.Merefieroaljuego(gambling)yalosvideojuegos(gaming).AunquelaadicciónaljuegoestáreconocidaporlaOMSdesdeelaño1980,lasprácti-casdejuegohancambiadomucho.Delbingo,loscasinos,lasquinielas,lasloterías,olaspropiascartas,queteníanunperfilmásomenos“tipo”,conunacomorbilidadrela-cionadadetabaquismo,alcoholismo…varonesde40a50años,etc.,hoyendíaconeldesembarcodeljuegoonlinesehanmultiplicadolasopcionesalasquesepuedejugarysehadiversificadoelperfildeljugador.Cadavezsonmáslosjóvenesyenparticularlosmenores,losquejue-gan.Estamoshablandoyadeun21,5%deadolescentesque,siendounaprácticailícitaparamenores,hanjugadoenelúltimoaño,segúnlaúltimaencuestaESTUDES,bienformapresencialuonline.ElESTUDESsitúaenun4,7%latasadeposibleludopatía,loquesignificaestarhablandodecercademásde100.000adolescentes.Aunquepare-ceunporcentajepequeño,realmentesonmuchos,porloqueesunserioproblemadesaludpública,sobretodosipensamosqueeseporcentajeestresvecesmayorqueenadultos.Esevidentequetenemosunproblemaynocabedudadequenuestraobligaciónesprotegeralosmenoresdetodasestasnuevasadicciones.Encuantoalosvideojuegoselproblemaseestáhaciendocadavezmásgrande,sobretodoporquelosvideojuegosconstituyenelprincipalcanaldeociodenuestroshijosynuestrashijasenEspaña.Segúninformalapropiain-dustriadelvideojuego,entrelos11ylos14añosjueganhabitualmenteel84%yentrelos6a10añosel79%.Portanto,8decada10niñosenEspañajuegahabitualmenteavideojuegos.Esapartirdelaño2022cuandoseintro-ducedefinitivamenteenlaCIE-11elTrastornoporUsodeVideojuegosoGamingDisorder,comounaadicciónpro-piamentedichayaunquelasprevalenciassonuntantoconfusas,elúltimoESTUDESnosdicequepodríaestarafectandoaun5,1%delosadolescentesespañoles,esdeciralrededorde150.000chavalesquepodríanestarllamandoyaalapuertadelosserviciossanitariosespecia-lizadosendemandadetratamiento.Yparecequesetratadeunproblemaglobal,yaquenohaygrandesdiferenciasentrecomunidadesautónomas.Esunproblemarealquelosnuestrosaquí,enCarballo,enSantiago,enVigoenMa-dridestánsufriendo.Porúltimo,tenemoselUsoCompulsivooProblemáticodeInternetylasredessociales,queenmiopinióntalvezseaelmáspreocupantedetodos,másalládequetodavíanoestéreconocidoporlaOMScomounaadicción.Lospor-centajessonmayoresqueenelresto:estamoshablandode1decada5adolescentes(el20,5%segúnelúltimoin-formeESTUDES),másdemediomillóndeadolescentesalosqueelconsumoderedessocialeslesestágenerandounaltogradodeinterferenciaensudíaadía.Creoquetodosestosdatosnosdebenhacercaerenlacuentadequetenemosunproblemaserioyquedebe-mosponernosatrabajar.Nosolamenteestamoshablan-dodesaludfísica,nideadicción,sinotambiénestamoshablandodelimpactoaniveldesaludmentalydesarro-llocomopersonasdelasnuevasgeneraciones.Cadavezpreocupanmáslasredessocialesportodoloquelesestáimpactandoyporlamaneradeconstruirydesarrollaraunapersona,desusvalores.Conclusión:hayunproblemarealconlaspantallas,queestánllegandoaedadescadavezmástempranasalavidadelosniños,quelasestánusandoformamuyfre-cuenteintensiva,muchosdíasymuchashoras…ysinsu-pervisión,locualtieneunimpactoaniveldeadicción,desaludengeneral,desaludemocional,desocializaciónydeconvivencia.Estaúltimaparteesalgoquenohemosdicho.ElconsumodeInternet,redessociales,porno-grafía,videojuegosydiferentescontenidospuedeestarafectandotambiénalanormalizacióndeconductascon-trariasalaconvivencia,alanormalizacióndediferentesformasdeviolencia,(inclusodeviolenciasexualodevio-lenciacontralamujer.¿Quéestápasandoconlosvideojuegos?Lamayoríadeltoptendevideojuegosmásvendidosyqueconsumenhabitualmentenuestroshijosynuestrashijasnoestánpensadosparaqueaprendanosimplementeseentretenga,sinoparaganardinero,paraqueseconvier-tanenclientesperpetuos.Partiendodelabasedequeeljuegoensímismoesunadelasherramientasmejoresparadesarrollarelpotencialdeunserhumanoensentidopositivo,lohanconvertidoenunnegocioperverso.Sabe-mosdoscosasimportantes:Primero:buenapartedeloscontenidosquehayenlosvideojuegosmáspopulares,másatractivosyvendidos,nosonadecuadosparamenores(etiquetadoscomoPEGI18),porquecontienen,entreotrascosas,diferentesfor-masdeviolenciaexplícita.EstamoshablandodelcasoprototípicodelGTA,unodelosmáspopularesenEspa-ña.Sabemosquelosniñosqueconsumenesetipodevi-deojuegosdeformaregularduplicanlastasasdeacosoescolar,estoes,latasadeagresoresalos11-12añossemultiplicapor2opor3entrelosqueconsumendefor-mahabitualviolenciaatravésestetipodevideojuegos.Aunquenopuedehablarsedeunarelacióncausa-efecto,estáclaroquelarelaciónexisteylopeoresqueenestosmomentosenGalicia1decada3niñosestájugandoaestetipodevideojuegos.Debemossaberaquéjuegannuestroshijos,yaquenormalizar,interiorizarodarcomoválidaseinclusodeseablesdeterminadotipodeconduc-tasesmuypeligroso.69

Preguntasa…Segundo:elpotencialadictivoquetienenlosvideojue-gosdeahora.Adíadehoyel80%delosingresosdelsectordelvideojuegonoestáenlasventas,sinoenlacompradedeterminadoselementosdeljuego.EsloquesellamaFreetoPlay,PaytoWin(Gratisparajugar,pa-garparaganar),unnuevomodelodenegocioconunaltopotencialadictivo.Jugarodescargarnomecuestanada,perosiquierosubirdeniveltengoqueestarcomprandoarmas,jugadores,cartas,tarjetas,skins…esdecir,unaseriedeelementosquemevanadiferenciareneljuego,algunosdecarácterexclusivo,quenadietieneyquemevanahacerdestacareneljuego.Enunaltoporcentajedevideojuegossejuegaonliney,portanto,elfactorgrupoyelfactorcompetitivoadquierecadavezmayorpeso.Lalógicaessencilla:sisoybueno,lemetomuchashorasymetodinero,puedoprogresarmásrápidoeneljuegoyganar,conlocualtendréunrefuerzosocialyunpremiomayorymásinmediato.Aestohayqueunirleunelemen-tonovedososurgidoenlosúltimosaños,tremendamen-tepeligroso,quesonlasllamadasLootBoxesoCajasdebotín.Enmediodeljuegopuedeaparecerunaimagenconuncofre,conunaruleta,osobresorpresa,justoenelmomentodemayor“efervescencia”delapartida,enelqueestoypendientedesubirdenivelodeterminarunapartida,deganarlaono.Escomounsobresorpresaquepuedecomprarporsólo1€yquepuedeconteneralgoespectacular,quevaldría10o20vecesmás.Setrataenciertomododeunamodalidaddejuegoonlinesutilyperversamentemetidaenunvideojuegoytenemosyaun5%dechavalesenGalicia,quetodoslosmesespicaenestasLootBoxes.Esohacequelatasadepositivosenuntestdeposibleadicciónalosvideojuegosaumentesignificativamentey,lomásimportante,hacequesemul-tipliquepor10elporcentajedechavalesqueempiezaaapostaronline.Lospadresnormalmentenonosentera-mosdetodoestoymuchasveceslosresponsablespolíti-costampoco.EnpaísescomoAustria,BélgicauHolandayasehalegisladoalrespectoyEspaña,elReinoUnidooAlemaniaestánenello.Precisamenteeneseinformequehemoshechoelcomitédeexpertosproponemosre-gulardeformavalientelasLootBoxes,porqueademáslosyoutubers,gamerseinfluencersquepagaelsectordelvideojuegoestánhaciendopublicidadsinningúntipodemiramiento,inclusoenlasredessocialesquehabi-tualmentevisitanydondesesocializannuestrashijasynuestroshijos.Ycontodoestepanorama¿quéhacemosaniveldeprevención?AmímegustahablardeunaPirámidedePrevencióndon-deenlabaseestálasociedad,lasinstituciones,enelme-dioestánlasfamiliasyloscentroseducativosylapartedearriba(queesjustamentelapartemáspequeña)estánloschavales.Escurioso,porquellevamosdécadasfiandocasitodoelesfuerzopreventivoatratardeincidirdirecta-menteenloschavales,atravésdeunaherramientaque70Nº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySaludnossuenamuybien,queeselrecursotípico,queeldelascharlas.Nuestroobjetivoanualesversisomocapacesdedarle4,5,6,7charlassobrediferentestemáticas,osipudieraser8mejor.Perorealmentecaptarlaatencióndeestoschavales,sercapazdetransmitirunmensajeclaroypotente,queperdureeneltiempoysirvaparacambiarsuconductasehacecadavezmásdifícil.Realmenteelcon-ceptocharlapuedeserútil,peronoesnimuchomenossuficiente.Yyodiríaqueesbastanteineficaz.Tenemosquehacerotrascosas.Enelámbitoeducativotenemosquedesarrollarprogramas,quenoeslomismoqueunconjuntodecharlas.Habríaquetrabajardurantetodoelañodemaneracon-tinuada,demaneraintegral,vinculadoalproyectoedu-cativodecadacentroyalplandeaccióntutorial.Luego,evidentemente,hayquedarleunavueltagrandealaprevenciónfamiliar.Tenemosquetrabajardeotramane-raconlasfamilias.Hayquecomprometeralasfamilias.Paraesoanivelinstitucionalnecesitamoscampañas,hayqueinvertirdineroenmarketinganivelsocialparapodercompetiryequilibrarloqueestáhaciendolaindustria.Enesaparteinferiordelapirámideesdondeestánprecisa-mentelaAdministraciónylasinstituciones.Lospolíticostienenqueserconscientesdequenosestamosjugandounproblemadesaludpública,conseriasimplicacionesaniveldeconvivencia,desaludmentalydedesarrollodelasnuevasgeneraciones.Sinohacemosnada,laderivanecesariamentenovaaserbuena.Yenocasionesseránecesariolimitar,restringiroprohibir.Llámenleustedescomoquieran,peroesevidentequeelpesoquelatecnologíahaterminadoadquiriendoennuestrasvidas(yparticularmentedelosmásjóvenes)estáprovocandoimportantesdesequilibriosodesajustes.Unmóvilparaunchavalde13o14añosescomounagranlámparadeAladino,quelepermiteteneraccesoacuan-toquiera:contactosocial,amigos,entretenimiento,ocio,diversión,amor,autoestima,placer,sexo…loquequieratener.Esingenuopensarquemihijoconesemóvilenlamesillanolovaatocardurantetodalanoche.Lacapacidaddeautogestiónquetieneunniñode13añosesmuylimitadayelatractivodelalámparadema-siadogrande.Poresodebemossernosotroslosqueobli-gatoriamentetenemosqueejerceresaresponsabilidadyquitarpresenciadelatecnologíaensudíaadía.Creoquenoesnecesarioqueunniñodeprimarialleveelmóvilaclaseytalcomoestáelpatioensecundariatampoco.Por-queenlospatiosescuandoseestánproduciendolasma-yorestasasdesextingodeciberacoso.Quitemoselmóvildeesosescenariosyquitemoselmóvildeunmontóndehorasdeldíadondesencillamenteestándemás.Dare-moslaposibilidaddequeenelrecreoyenloscambiosdeclaseserhaganotrascosas,contribuyendopositivamenteasudesarrolloanivelsocial.

AyuntamientodePontecesoD.JoséManuelMatoMartínezAlcaldedelAyuntamientodePontecesoUnacausasocialjustay,pordesgracia,todavíaimprescindibleparapreveniryminimizarelim-pactodeunalacra.AsíentendemosdesdeelConcellodePontecesolalabordeVieiro,unaasociaciónimprescindibleennuestroentornoporsuluchaintegralcontraladroga.Apoyo,orientaciónyrecursostantoaquienesluchancontralaadiccióncomoasusfamilias,vícti-mastambién.Esfuerzodidácticoparaconcienciardesdeedadestempranassobrelosnotablesperjuiciosqueescondenlasdrogas.Eseltrabajoimpagablequeestaentidadhaceyquenosotros,desdeelCon-cellodePonteceso,solopodemosagradecer,amplificaryacompañarentodoloquenosseaposible.Porqueaunquehemosavanzadomucho,todavíaadíadehoylasadiccionesrepresentanunenor-meproblemaparanuestrasociedad.Precisamenteporesoestalabordeconcienciaciónsiguesiendoimprescindible.Necesitamosen-tidadesespecializadasnosoloenrecalcarlatoxicidadaniveldesalud,socialyeconómicaqueprovocanlasdrogas,sinotambiénencómohacerloparagenerarunverdaderoimpacto.Paraello,esimprescindi-bleelapoyoinstitucional.UnapoyoquedesdeelAyuntamientodePontecesoesindudable.Pormuchosañosmásdetrabajoparaquecadavezquedenmenos.Seguiremoscaminandojuntos.Porunavidasanawww.ponteceso.gal

EMMAVARELACHANSAgenteExclusivoGranVía,74-15100CARBALLO(ACoruña)m981701486L698109186k[email protected]pemmavarela.seguros.generali.es

Preguntasa…Sinolohacemos,labalanzaclaramenteseguirádes-equilibradaylapresenciadelaspantallaseneldíaadíaserácontraproducente.Quitemospesoalatecnologíayreforcemoslascompetenciashumanas,empezandopormejorarlacomunicaciónentrepadresehijos,mejoran-dolaeducaciónenvaloresyelpensamientocrítico.Asítendremosindividuosmáscapacesymenosvulnerables.Peroesohayqueirhaciéndologradualmenteydesdeelminuto1,desdepequeños.Sivamosadarleunmomentounatabletocualquierdis-positivotecnológico,tengoqueempezardesdeelminuto1aeducarlocomopersonaytambiénentodoloquetie-nequeverconlascompetenciasdigitales:competenciashumanasycompetenciasdigitales.Loquenopuedoespensarquealos15añossevanaautorregular.Lasinsti-tuciones,yenparticularlasfamilias,tenemosunprotago-nismoyunaresponsabilidadmayordelaquepensamos.¿QuécreesquepodemoshacerdesdeVIEIRO?Loprimeroquequierohaceryoesagradecerosyfelici-tarosporeltrabajorealizadodurantetodosestosaños.Puesdemaneramuycomprometidaytenaz,avecessinelapoyoeconómiconecesario,veníshaciendounalabormuyvaliosa.Creoqueesimportanteseguirllamandoalaspuertasdelasinstituciones,empezandoporlaspropiasfamilias.Creoquesertestarudoenesesentidoesimpres-cindible.Meduelequelasinstitucionesmuchasvecesnoseantodolosensiblesquedebieran,seanlosConcellos,lasDiputacionesolapropiaXuntadeGalicia,quenoten-ganlavalentíaparaponerrecursosencimadelamesa,porqueciertamentesinrecursossepuedehacermuypoco,peroesnecesarioseguirpeleando.Creotambiénquesedebendepromoveryreforzarloslazosentreasociacionescomolavuestraylasentidadesacadémicas,comoeslapropiauniversidad.Comofuncio-nariospúblicosestamosabiertosacolaborarconaccionesconcretasqueayudenaponerfrenoaunenormeproble-madesaludpúblicaquetienenadíadehoynuestroshijosynuestrashijas,loestodo.Enesesentido,esobligacióndelasinstitucionesfomentaresacolaboracióny,atravésderecursoseconómicosyprogramasespecíficos,desplegarnuevaslíneasdetrabajoalaalturadelosnuevostiempos.Unodelosgrandesretosestáensercapacesdediseñarconjuntamenteplanesplurianualesserios,conunosob-jetivosunametodologíayunaplanificaciónconcreta,quecomprometaalasAdministracionesparaquelosdotendelosrecursoseconómicosnecesarios.Esnecesariodarlelavueltaalaestrategia,nopodemosesperaraquesealaAdministraciónquienmuevafichademaneraproactiva.Laexperiencianosdicequenoesasí.Tenemosquetrabajarjuntos,másymejor.Otradelasgrandesasignaturaspendientestienequeverconlasfamilias.AunquedesdeVIEIROsevienenhaciendobastantebienlascosasaesenivel,lacapacidaddemo-vilizarycomprometeramuchasmadresypadressiguensiendolimitada,yaquenosonconscientesdelproblema.Alascharlasparamadresypadresacudesiempreun10%yjustamentelosquetalvezmenoslonecesitan,losqueestánmáspreocupadosyyahacenbienlascosasencasa.Sonnecesariascampañasespecíficasdirigidasalasfami-lias.Esnecesariohablarlesclaro,perosinculpabilizarlas.Tenemosqueayudarlesaservalientes.Lasrestricciones,laslimitacionesolasprohibicionessonútilesparaprote-geranuestroshijosadeterminadasedades.Ellonosignifi-carenunciaralaeducación,peroloqueestáclaroesque,adíadehoy,labalanzaestáclaramentedescompensada.Tenemosquedisminuirelpesodelatecnologíayrefor-zarlaeducación.Nopuedeserqueunniñoduermaconelmóvilenlahabitación.Nopuedeserqueenlospocosespaciosdeconvivenciaquetenemos,comounacomidaounacenadefamilia,estésiempremetidoelmóvilpormedio.Ytenemosquedarejemplo.Aquelloschavalescu-yospadresutilizanelmóvilalahoradecomerpresentansignificativamentemásproblemasconlatecnologíaymásconductasderiesgoenInternet.Cuandoelejemplonoesbuenoperdemosademáscualquiertipodeautoridadparallamarleslaatención.Creotambién(ylaevidenciacientíficanodejalugaradu-das)quenecesariamentedebemosretardarlaedaddeac-cesoalprimermóvil.Losestudiosdicenquecuantomásjoven,máspequeño,másvulnerableesunniñoy,portan-to,mayorprobabilidaddequesuconductaseconviertaenunproblema,nosolamenteaniveldeadicción,sinotambiénaniveldesaludmentalydeconvivencia.Noeslomismodarunmóvilcon11añosquedarloalos14.Lapresiónsocialexiste,peronoeslamisma.Siretrasamos2o3añitos,losproblemassereducenalamitad.Hagamosunalecturapositiva.Haycosasquesípodemoshacer.Nopermitamosquellegueunmóvilalavidadenuestroshijosantesdelos14años.Noesnecesarioqueloimpongaunaley.Esoesalgoquedebesalirdetodosnosotros.73

ESTADODECUENTASJoséLuisVilaTesoreroESTADOdecuentas2024Vieirovuelveeneste2025ycomohacesiempre,aprac-ticarlaTRANSPARENCIAcomoobjetivoprioritarioalahoradelagestióndesusfondoseconómicos,en2024comenzamosuncaminoparallegaracertificarnosconelsellodecalidad,perodesde1991,añodenuestrafundación,nuestrapresentaciónderesultadoshasidotrasladarlospúblicamentealasociedad,pordiversosmedios,comonuestrawebcorporativa,mediosdeco-municaciónoporla“revistavieiro”quetienesentretusmanos.ComoONGsinánimodelucro,gestionamosdiversosfondosprovenientesdeentidadespúblicas,privadas,recursospropios…estosfondosnosobliganateneruncontrolestrictodeellos,porunaparteaudi-tadosporlasadministracionespúblicasysusórganosfiscalizadores,perosobretodovieirovamásalláenges-tionaryoptimizarlosrecursoseconómicosyaquealfi-nalprovienendelasociedadalaqueservimos,siempredesdeunestrictocontrolysobretododetransparencia.Eslomismoquedecimostodoslosaños,porquesólohayunamáximadehacerlascosascon:TRANSPAREN-CIA,PRESENTACIÓNPÚBLICADERESULTADOSYUNAGESTIÓNRESPONSABLE.INGRESOSMaterialdeoficina1.143,10€Compramaterialesfungible540,26€Reparaciónyconservación1.527,35€Prevenciónconductasadictivas36.662,50€Programaafectivosexual10.997,30€Serviciojurídico8.324,47€Segurolaboral30,13€Serviciosbancariosysimilares423,25€Publicidadypropaganda2.423,50€Telefonía1.495,36€Correo425,36€Prensa846,11€Cuotasafiliadosyasociados1.876,00€Reprografía785,05€Colaboracionesempresas6.890,00€Cuotasasociaciones130,00€725,00€Proteccióndedatos145,20€12.000,00€Equiposinformáticos2.509,97€Sueldosysalarios28.781,91€1.239,22€DonativosanónimosDonativoFundaciónLuisCalvoSanzDonativoObraSocialCaixabank5.000€SubvenciónXuntadeGalicia-PAXJurídico7.925,00€SeguridadSocialacargoempresaSubvenciónXuntadeGalicia-Prevención41.882,72€DietaspersonalSubvenciónDiputaciónACoruña10.803,17€AnuarioImprentaymaquetación1.917,51€SubvenciónAyuntamientoCarballo15.663,60€Pantalla75"Interactiva1.381,30€TOTALINGRESOS102.765,49€74GASTOSNº92|AÑO2025|www.vieiro.orgRevistadeInformaciónenDrogodependencias,AdiccionesySalud225.36€TOTALGASTOS101.728,85€

